استعاره با تکیه بر مؤلفه‌های زبان‌شناسی شناختی، در ماهیت مفهومی و تصویری خود،سازوکاری بنیادین جهت اندیشیدن و روشی بدیع جهت انتقال معناست. استعارهٔ مفهومی، فرایندی ذهنی است که در آن مفاهیم انتزاعی از طریق ابعاد عینی‌تر و تجربی‌تر درک شده و استعارهٔ تصویری نیز به‌مثابه بازتابی محسوس‌تر، در بافت زبانی و در منابعی چون شاهنامه‌نگاری، تصویر را به رسانه‌ای مستقل و تأویل‌پذیر بدل نموده، در بازنمایی تجربه‌های زیسته و عاطفی انسان، ازجمله بزم، رزم و غم نقش اساسی دارند. اما این مفاهیم، در بستر وسیع ادبیات حماسی که گنجینه‌ای غنی از نمادها و کنش‌هاست، صرفاً رویدادهای بیرونی و روایی نیستند، بلکه نمود تجلی عاطفی، تجربه‌های درونی و شناختی انسان بوده، به‌مثابه ساختارهای معنایی-تصویری، حامل لایه‌های غنی استعاری می‌باشند. در دل رخدادهای تراژیک: بزم، در قالب شادی بیرونی، گویی نمایانگر آرامش و سرور درونی؛ رزم، به‌عنوان نمود نبرد بیرونی، استعاره‌ای از کشمکش‌های درونی انسان؛ و غم، بیانگر ادراکی عاطفی و معرفتی از فقدان و ناپایداری هستی است. از این جهت، بررسی و تحلیل این مفاهیم سه‌گانه بر اساس چارچوب‌های نظری استعارهٔ مفهومی و استعارهٔ تصویری و تحلیل کارکردهای شناختی آن مسئله‌ای است که پرسش از چگونگی بازنمایی آنها در ادبیات و شاهنامه‌نگاری از طریق ابعاد استعاری دارد و تقابل‌های‌معنایی را در این میان، جست‌وجو می‌نماید. هدف، شناخت انواع تقابل معنایی و فراهم آوردن راهکار پردازش و تطبیق آنها با کارکردهای شناختیِ استعاری، در نسبت با مفاهیم بزم و رزم و غم است. رهیافت حاصل، از روش تحلیل محتوای مقایسه‌ای، به شیوهٔ کیفی و مطالعهٔ کتابخانه‌ای در جهت توصیف ابعاد مورد نظر است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در شاهنامه، تحلیل تصویری و روایی مفاهیم سه‌گانۀ مورد پژوهش در سطوح استعاری، از یک سو، بر تبیینانواع تقابل‌های معنایی (مطلق، درجه‌ای، جهتی، مکملی) نظر دارد و از سوی دیگر، بر تطابق استعاره‌های مفهومی (ساختاری، هستی‌شناختی، جهتی) و تصویری (طرحواره‌های حرکتی، حجمی، قدرتی) قابل اهتمام و خوانش است.
Ahsant S, Estakhrian Haghighi A. The Correspondence of Metaphorical Cognitive Functions on the Semantic Oppositions of Feast, Battle and Grief
in Relation to Epic Literature and Shahnameh Illustration. , کیمیای هنر. 2025; 14 (56) :37-54 URL: http://kimiahonar.ir/article-1-2466-fa.html
احسنت ستاره، استخریان حقیقی امیررضا. تطابق کارکردهای شناختی استعاری بر تقابل معنایی بزم و رزم و غم در نسبت با ادبیات حماسی و شاهنامه‌نگاری. , کیمیای هنر. 1404; 14 (56) :37-54
