[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 10، شماره 40 - ( پائیز 1400 ) ::
جلد 10 شماره 40 صفحات 32-17 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل جامعه‌شناختی بزم‌نگاری شاهانه در مکتب تبریز دوم براساس رویکرد بازتاب (مطالعه موردی: نگاره جشن سده و ضیافت عیدفطر)
مهران هوشیار، رضا میرمبین، لیلا بوشهری*
چکیده:   (438 مشاهده)
منابع تاریخی، متون ادبی و آثار هنری عصر صفوی حکایت از وفور برپایی مجالس بزم و شادی دارد. این مجالس بخشی از برنامههای دربار شاهان و شاهزادگان صفوی به مناسبتهای گوناگون بوده است. نگارگران مکتب تبریز دوم، در مصورساختن این جلوههای با شکوه زندگی شاهان صفوی و درباریان تلاش شایان توجهی داشتهاند. این در حالی است که متن سفرنامههای برجای مانده نیز سندی معتبر در زمینه تاریخی و جامعهشناختی از این دوران است. این پژوهش کیفی، باهدف بنیادی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی است و قصد آن این است تا ضمن شناخت شرایط اجتماعی طبقه حاکم و دربارِ دوران صفوی، تأثیر آن بر هنر نگارگری بر اساس نظریه بازتاب مورد تحلیل قرارگیرد. در این راستا و با هدف تحلیل محتوایی و جامعهشناختی بزمنگارهها، به این سؤال نیز پاسخ داده خواهد شد که؛ بزمنگارههای شاهانه تا چه میزان بیانگر شرایط و روابط اجتماعی طبقه حاکم و پادشاهان بوده است؟ جامعه هدف در این پژوهشِ بنیادی، بزمنگاره «جشن سده» و«ضیافت عید فطر» بوده و مهّمترین نتایج حاصل از تحلیل یافتههای بدست آمده نشان میدهد، هر سه اصل حکومت شاهان صفوی؛ پایبندی به تشیع اثنیعشری، تصوف و فرهنگ ایران باستان نهتنها به عنوان ایدئولوژی، بلکه بهعنوان سه رکن اساسی درحکومت سیاسی صفویان، به میزان قابلتوجهی در نگارگری منعکس شده و مشهود است. هرچند برطبق این رویکرد، در بعضی از نگارههای بزم شاهانه، به قصد ایجاد پیوند معنایی میان شاهان با اساطیر شاهنامه و حاکمان ساسانی و همچنین اعتباربخشی به اقتدار و شکوه خود، شاهد بزرگنمایی غیرطبیعی و غیرواقعی مضامین و مراسم بودهایم.
واژه‌های کلیدی: رویکرد بازتاب، بزم، نگارگری، تبریزدوم
متن کامل [PDF 785 kb]   (217 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/4/9 | پذیرش: 1400/7/30
فهرست منابع
1. ابوالعلاءسودآور«نگارگری‌دردوران‌صفویه»ترجمه مهدی‌حسین، فصلنامه‌هنر، تابستان‌ و پاییز1374، ش29،178-125
2. الکساندر، ویکتوریا‌. (1391). جامعه‌شناسی‌هنرها. ترجمه اعظم راودراد، تهران: مؤسسه تالیف ترجمه و نشر آثار هنری‌متن.
3. اولئاریوس، آدام. (1363). سفرنامه اولئاریوس. ترجمه احمد بهپور. تهران: سازمان انتشاراتی و فرهنگی ابتکار.
4. آژند،یعقوب. (1394) مکتب‌نگارگری‌تبریز و قزوین ومشهد.تهران: فرهنگستان‌ هنر.
5. آژند، یعقوب. (1384). سلطان‌محمد نقّاش، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر.
6. ترکاشوند، نازبانو، «اثرهنری و رویکرد بازتاب در جامعه شناسی‌هنر (مطالعه موردی: نگاره بهرام گور در قصر هفت گنبد»، فصلنامه هنرهای‌زیبا - هنرهای تجسمی زمستان 1388، ش 40 ، ص 35 - 25 .
7. ترکمان، اسکندربیک، افشار، ایرج. (1393). تاریخ عالم آرای‌عباسی: وقایع سلطنت شاه‌عباس از سال پانزدهم پادشاهی، تهران: ج2، امیرکبیر.
8. جوادی، شهره، (1385). «بررسی جایگاه هنر در دوران صفوی»، فصلنامه باغ نظر، ش،5.
9. دلاواله، پیترو. (1370). سفرنامه دلاواله. ترجمه شعاع الدین شفا. تهران: انتشارات علمی‌وفرهنگی.
10. دهخدا، علی‌اکبر. (1377) لغت‌نامه دهخدا. زیرنظرمحمدمعین و سیدجعفرشهیدی. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه.
11. رجب،پرویز. (1387). جشن‌ها‌ی ایرانی؛ تهران: آرتامیس.
12. رحیمی،حنیف(اردیبهشت1399)، «جایگاه انسان در نقاشی عصر صفوی». سخنرانی یادبود پروفسور مائیس نظرلی.
13. سانسون. (1346). سفرنامه سانسون؛ ترجمه‌ تقی تفضلی، تهران: زیبا.
14. سرافرازی، عباس. (1393). سرحدی، سارا؛ صفویه و احیا سنت‌های ملی و باستانی، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
15. سیوری، راجر. (1379). ایران در عصر صفوی، ترجمه کامبیزعزیزی، تهران: نشرمرکز.
16. شاردن، ژان. (1372). سفرنامه شاردن.ج4، ترجمه اقبال یغمایی. تهران: توس.
17. عادل‌زاده، پروانه و پاشایی‌فخری، کامران، (1394) «بررسی انار دراساطیر و بازتاب آن در ادب فارسی». فصلنامه تخصصی سبک‌شناسی نظم و نثرفارسی (بهار ادب)،س8، ش 27 ،ص 368-372.
18. فرید، امیر (1391). «بررسی نگاره‌های‌سلطان‌محمد»، کتاب ماه هنر. ش166.
19. کمپفر، انگبرت. (1363). سفرنامه کمپفر. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: خوارزمی.
20. کن بای،شیلار. (1387). نقاشی ایرانی، ترجمه مهدی حسینی، تهران: دانشگاه هنر.
21. گودرزی، حسین؛ (1387). تکوین جامعه‌شناختی هویت ملی در ایران با تأکید بر دوره صفویه، تهران: تمدن ایرانی.منشی‌قمی، احمدبن‌حسین. (1383). خلاصه‌التواریخ (ج1وج2) تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه.
22. نظرلی، مائیس. (1390). جهان دوگانه مینیاتور ایرانی، ترجمه عباس علی عزتی، تهران: انتشارات متن.
23. واله‌قزوینی‌اصفهانی، محمدیوسف. (1382). ایران در زمان شاه‌صفی و شاه‌عباس دوم؛ تصحیح محمدرضا نصیری، تهران: چ 2، انجمن آثار و مفاخرفرهنگی.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Houshiar M, Mirmobin R, Booshehri L. Sociological Analysis of Paintings of Royal Gatherings of Festivity in Tabriz II School according to Reflection Approach (Case Study: “Sadeh Festival” and “Feast of Breaking the Fast”). کیمیای هنر. 2021; 10 (40) :17-32
URL: http://kimiahonar.ir/article-1-1984-fa.html

هوشیار مهران، میرمبین رضا، بوشهری لیلا. تحلیل جامعه‌شناختی بزم‌نگاری شاهانه در مکتب تبریز دوم براساس رویکرد بازتاب (مطالعه موردی: نگاره جشن سده و ضیافت عیدفطر). کیمیای هنر. 1400; 10 (40) :32-17

URL: http://kimiahonar.ir/article-1-1984-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 10، شماره 40 - ( پائیز 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
Kimiya-ye-Honar
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4374