[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
درباره پژوهشکده هنر::
مقالات در دست انتشار::
فهرست داوران::
::
ISSN: ۲۲۵۱-۸۶۳۰
 e-ISSN: ۲۲۵۱-۹۹۷۱
..
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
:: دوره 15، شماره 59 - ( تابستان 1405 ) ::
جلد 15 شماره 59 صفحات 148-129 برگشت به فهرست نسخه ها
از فخنر تا مهرابیان-راسل: مطالعهٔ تطبیقی سیر تحول روش‌شناختی سنجش تجربهٔ زیبایی‌شناسانه
هدی احمدی ، محمدرضا بمانیان* ، منصور یگانه
چکیده:   (4 مشاهده)
زیبایی‌شناسی تجربی از زمان فخنر کوشیده تا اندیشیدن دربارۀ زیبایی را از سطح تأمل فلسفی به حوزۀ مشاهده، مقایسه و اندازه‌گیری منتقل کند. در ابتدا بخش مهمی از رویکردهای روان‌شناسانه بر ترجیح ویژگی‌های صوری ابژه و تعریف اصولی برای تحقق زیبایی در هنر و زندگی روزمره با اهداف گوناگون متمرکز بوده‌اند، اما به مرور و با کشف اهمیت نقش مخاطب در درک زیبایی، بیشتر هدف معطوف به بررسی متغیرهای میانجی‌ به منزلۀ عوامل مؤثر بر تفاوت مفهوم و ادراک زیبایی بوده‌است و پژوهش‌ها کمتر امکانی برای تفکیک ابعاد مختلف پاسخ مخاطب فراهم کرده‌اند. از این‌رو پژوهش حاضر با هدف تعیین جایگاه تاریخی و ظرفیت روش‌شناختی مدل «محرک-ارگانیسم-پاسخ» مهرابیان-راسل در سنجش تجربۀ زیبایی‌شناختی و تبیین نقش ارگانیسم و ابعاد شکل‌دهندۀ آن «لذت–برانگیختگی–چیرگی» انجام شده‌است. روش پژوهش مقالۀ حاضر مبتنی بر مرور کیفی و هدفمند منابع نظری و بررسی تاریخی و تطبیقی نظریه‌های عینیت‌گرا و ذهنیت‌گرا با نظری، مهرابیان-راسل با هدف سنجش سیر تغییرات این علم بوده‌است. در این تحلیل، سیر تحول از زیبایی‌شناسی فلسفی به زیبایی‌شناسی تجربی فخنر، جریان‌های روان‌فیزیکی، کارکردگرایی، رفتارگرایی، روان‌سنجی، گشتالت و برانگیختگی برلاین با مدل مزبور مقایسه شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدل مهرابیان-راسل با تفکیک لذت، برانگیختگی و چیرگی یا کنترل ادراک‌شده، پاسخ مخاطب را از داوری کلی به فضایی چندبعدی گسترش و وضعیت عاطفی را در حدفاصل ویژگی‌های محرک و واکنش‌ رفتاری (پذیرش-اجتناب) قرار می‌دهد. اما صحت کاربرد مدل در سنجش واکنش به هنر، تجربۀ موزه‌، معماری و هنرهای تعاملی مستلزم تعیین دقیق مرزهای معرفت‌شناختی آن به عنوان ابزاری برای سنجش حالات عاطفی در لحظۀ مواجهه با موضوع و کمّی‌سازی زیرساخت‌های هیجانی تجربه به عنوان بخشی از حلقۀ سنجش تجربی زیبایی است و مدعی ارزیابی مؤلفه‌های بنیادین نگرش فلسفی به زیبایی همچون معناکاوی، قضاوت ارزشی، تفسیر هرمنوتیک یا ارزش اثر نیست و نباید جانشین فرآیند تفسیر هنر تلقی شود.
واژه‌های کلیدی: زیبایی‌شناسی تجربی، مدل مهرابیان-راسل، تجربۀ زیبایی‌شناختی، لذت–برانگیختگی–چیرگی، روا‌نشناسی هنر، محرک–ارگانیسم–پاسخ
متن کامل [PDF 920 kb]   (2 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1405/5/4 | پذیرش: 1405/8/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ahmadi H, Bemanian M, Yeganeh M. From Fechner to Mehrabian–Russell: The Methodological Transformation in the Measurement of Aesthetic Experience. , کیمیای هنر. 2026; 15 (59) :129-148
URL: http://kimiahonar.ir/article-1-2567-fa.html

احمدی هدی، بمانیان محمدرضا، یگانه منصور. از فخنر تا مهرابیان-راسل: مطالعهٔ تطبیقی سیر تحول روش‌شناختی سنجش تجربهٔ زیبایی‌شناسانه. ، کیمیای هنر. 1405; 15 (59) :129-148

URL: http://kimiahonar.ir/article-1-2567-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 15، شماره 59 - ( تابستان 1405 ) برگشت به فهرست نسخه ها
Kimiya-ye-Honar
Persian site map - English site map - Created in 0.15 seconds with 36 queries by YEKTAWEB 4784