سنتهای روایی در ایران پیوندی عمیق با شیوههای اجرا و بازنمایی دارند. نمایش عروسکی پهلوان کچل یکی از فرمهای دیرپای نمایشی است که بر، همنشینیِ روایت و عروسک استوار است. در این نمایش، کنشگریِ مرشد در مقام راوی و عروسک در مقام بازیگر یا پیشبرندۀ روایت، الگویی چندلایه برای صورتبندی رخدادها ایجاد میکند. علیرغم وجود خط داستانیِ نسبتاً معین، پویاییِ این اثر نه در یک متن ثابت، بلکه در تمهیدات گفتمانی شامل بداههپردازی و تعامل زنده با تماشاگر نهفته است. از آنجا که در نمایش عروسکی محدودیتهای فیزیکی عروسکها با ظرفیتهای روایت کلامی جبران میشود، خوانش روشمندِ روایتشناسانه برای درک خلق جهان نمایش ضروری است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی این ساختار و با تکیه بر بوطیقای روایی سیمور چتمن، به تحلیل گفتمان روایی در این نمایش میپردازد. با توجه به اتکای ذاتی این اثر بر اجرا و فقدان متون نمایشیِ مکتوب، تمرکز اصلی این مطالعه نه بر داستان (محتوای رویدادها)، بلکه ناگزیر بر نظام گفتمان (شیوۀ بیان روایی) قرار گرفته است تا تأثیر ماهیت مادی عروسک بر شکلگیری گفتمان بررسی شود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که انتقال روایت در این نمایش، فراتر از یک بازنمایی ساده، حاصل تعامل درهمتنیدۀ مرشد و عروسک است؛ بهگونهای که محدودیتهای فیزیکی و حرکتی عروسک نه تنها مانعی در مسیر روایتگری ایجاد نمیکنند، بلکه در ساحت گفتمان به یک امکان بیانی و ابزاری خلاقانه برای جبران روایت تبدیل میشوند. این فرایند در نهایت به خلق زبانی ویژه برای رسانۀ عروسکی میانجامد که انسجام ساختاری، انتقال مؤثر معنا و باورپذیری دراماتیک را برای تماشاگران به همراه میآورد.
Ghahremani M B, Mahmoudi Bakhtiari B, Mirzahosein F. Narrative Discourse Analysis of Pahlavan Kachal (The Bald Hero) Puppet Theatre: A Study within Seymour Chatman's Framework. , کیمیای هنر. 2026; 15 (59) :103-127 URL: http://kimiahonar.ir/article-1-2553-fa.html
قهرمانی محمد باقر، محمودی بختیاری بهروز، میرزاحسین فهیمه. تحلیل گفتمان روایی در نمایش عروسکی پهلوان کچل بر بنیاد نظریۀ سِیمور چتمن. ، کیمیای هنر. 1405; 15 (59) :103-127