[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
درباره پژوهشکده هنر::
مقالات در دست انتشار::
فهرست داوران::
::
ISSN: ۲۲۵۱-۸۶۳۰
 e-ISSN: ۲۲۵۱-۹۹۷۱
..
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
:: دوره 15، شماره 59 - ( تابستان 1405 ) ::
جلد 15 شماره 59 صفحات 63-45 برگشت به فهرست نسخه ها
محدودیتِ تبیینیِ تلقی دکارتی از زمان در سینمای آندری تارکوفسکی مطالعهٔ موردی: سولاریس
مجید کیانیان* ، سید ابوالقاسم حسینی (ژرفا)
چکیده:   (5 مشاهده)
در فلسفۀ دکارت، زمان عموماً به ‌مثابه کمیتی ذهنی، قابل‌سنجش و متشکل از آنات منفصل صورت‌بندی می‌شود؛ تلقی‌ای که در پیوند با عقلانیت علمی مدرن، زمان را از کیفیت زیسته، تداوم درونی و بار وجودی تجربۀ انسانی تهی می‌سازد. این پژوهش با تمرکز بر فیلم سولاریس (۱۹۷۲) ساختۀ آندری تارکوفسکی، می‌کوشد نحوۀ پدیدارشدن زمان در سینما و نسبت آن با این تلقی فلسفی را بررسی کند. پرسش اصلی آن است که زمان در سولاریس چگونه صورت‌بندی می‌شود و این صورت‌بندی چه امکانی برای بازاندیشی نسبت میان زمان فلسفی و تجربۀ انسانی فراهم می‌آورد؟ هدف پژوهش حاضر نه تطبیق صوری مفاهیم فلسفی بر یک اثر سینمایی، بلکه نشان‌دادن آن است که چگونه یک فیلم می‌تواند به عرصۀ طرح و آزمون یک مسئلۀ فلسفی بدل شود. از این منظر، سولاریس نه صرفاً موضوع تفسیر، بلکه میدانی برای مواجهۀ انتقادی با محدودیت‌های تلقی دکارتی از زمان تلقی می‌شود. روش پژوهش کیفی و تحلیلی است و بر رویکرد مفهومی- تفسیری استوار است. در این چارچوب، متون منتخب رنه دکارت به‌ عنوان چارچوب نظری و فیلم سولاریس به ‌عنوان متن سینمایی مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. تحلیل فیلم با تمرکز بر ساختار روایی، ریتم، تداوم نماها، سازمان‌دهی حافظه و تجربۀ حسی- زمانی تماشاگر انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سولاریس با پیوندزدن درونمایه و فرمِ سینمایی، الگوی دکارتیِ زمان به ‌مثابه «کمیت ذهنی و آنات منفصل» را به چالش می‌کشد. در جهان فیلم، زمان نه ‌تنها تقلیل‌پذیر به سنجش و کنترل عقلانی نیست، بلکه به ‌منزلۀ افقی کیفی، پیوسته و درهم‌تنیده با ساحت انسانی پدیدار می‌شود که در آن گذشته و خاطره در اکنونِ زیسته امتداد می‌یابند. بر این اساس، پژوهش حاضر نتیجه می‌گیرد که سولاریس با آشکارسازی محدودیت‌های تبیینیِ الگوی دکارتی در فهم تجربۀ انسانی، بدیلی کیفی و حافظه‌مند از زمان ارائه می‌دهد که در آن معنا از دل تداومِ زیسته، پیوندهای عاطفی و مسئولیت اخلاقی سرچشمه می‌گیرد.
واژه‌های کلیدی: زمان، سولاریس، آندری تارکوفسکی، دکارت، زمان کمی منفصل، کیفیت زیسته
متن کامل [PDF 906 kb]   (3 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/11/16 | پذیرش: 1405/8/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Kianian M, Hosseini (Zharfa) S A. The Explanatory Limits of the Cartesian Conception of Time in Andrei Tarkovsky’s Cinema: A Case Study of Solaris. , کیمیای هنر. 2026; 15 (59) :45-63
URL: http://kimiahonar.ir/article-1-2524-fa.html

کیانیان مجید، حسینی (ژرفا) سید ابوالقاسم. محدودیتِ تبیینیِ تلقی دکارتی از زمان در سینمای آندری تارکوفسکی مطالعهٔ موردی: سولاریس. ، کیمیای هنر. 1405; 15 (59) :45-63

URL: http://kimiahonar.ir/article-1-2524-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 15، شماره 59 - ( تابستان 1405 ) برگشت به فهرست نسخه ها
Kimiya-ye-Honar
Persian site map - English site map - Created in 0.11 seconds with 36 queries by YEKTAWEB 4784