fa مبانی تفسیری در حکمت ایران باستان و تأثیر آن بر تفسیر آثار هنری تخصصي Special پژوهشي Research تاریخ دین زردشتی به لحاظ مستندات چندان غنی نیست و این کم‌بود هم در منابع نوشتاری و هم در منابع تصویری به چشم می‌خورد. بسیاری از متون مربوط به این دوره از بین رفته و بخش عمده منابع برجا مانده در سده‌های بعدی به نگارش در آمده‌اند و تا مدتها بنا به سنّت شفاهی حفظ شده‌اند. از طرف دیگر، دین زردشتی با شمایل‌پرستی مخالف بود و به همین سبب منابع تصویری دینی به جا مانده نیز بسیار اندک است. زردشتیان معتقد بودند تندیسْ مکانی برای سکنی‌گزینی نیروهای اهریمنی است، از این رو ساختن و پرستش تندیس منع می‌شد. در نتیجه، سنّت تفسیر در دین زردشتی اساسا مربوط به اوستاست و چنین به نظر می‌رسد که این سنّت حتی زمانی که اوستا به کتابت در نیامده بود نیز رواج داشت. این مقاله در نظر دارد ابتدا به سیر عقاید ایرانیان باستان در زمینه شمایل‌آفرینی و شمایل‌پرستی بپردازد تا دلایل این کم‌بود منابع تصویری را تبیین سازد و سپس سنّت تفسیری رایج در ایران باستان، یعنی همان تفسیر اوستا و ترجمه آن را که برای زردشتیان دارای اهمیت و اعتبار بود، معرفی کند و سیر تحول آن را بررسی نماید. در نهایت، با کمک تفسیر اوستا به تفسیر پلاک مربوط به سده 7 و 8 پ م از تصویر زروان بپردازد. در واقع، برای تفسیر اثر از تفسیر متن بهره گیرد. این روش ما را به این نکته رهنمون می‌سازد که آیا می‌توان مابین تفسیر متن دینی و تفسیر اثر هنری ارتباطی یافت؟ آیا دانش نوین زبان‌شناسی که یافته‌های ما را از متن افزوده می‌تواند شناخت ما را از آثار فرهنگی و هنری این دوره نیز بیش‌تر کند؟ The history of the Zoroastrian religion, from the viewpoint of documentations, is not quite a rich one and it shortcomings can be observed in written as well as pictorial resources. Many of the writings, relative to this epoch, are not survived and the major portion that is remained has been long preserved in oral tradition and only written in followed centuries. On the other hand, due the Zoroastrian religious opposition to image worship, the remained pictorial resources of this period are extremely insignificant. The Zoroastrians believed that an icon is a place for the settlement of evil power, hence the prohibition of icon making and image worshipping. As a result, in Zoroastrianism the interpretation is fundamentally relevant to Avesta exegesis. It seems that this tradition was common even before the times that Avesta appeared in the written form. This article initially intends to revolve around the beliefs of the ancient Iranians about icon creating and image worshipping in order to determine what the reasons of scarcity of pictorial resourcesmay be. It follows to introduce the common tradition of exegesis in ancient Iran that is the interpretation and translation of Avesta which was of validity and importance for the Zoroastrians. Eventually, a plaque relevant to the 7th and 8th Centuries AD with an image of “Zurvan” is interpreted with the help of the exegesis of Avesta. This method guides us to ask a question: could a correlation be found between the interpretations of a religious text and that of an artwork? Since our findings from Avesta text are improved as a result of modern linguistics it seems sensible to ask whether this can elevate our understanding of cultural and artistic works of the era or not? تفسیر در ایران باستان، زندنویسی، اوستا، شما‌یل‌پرستی در دین زردشتی، زروان exegesis in ancient Iran, Zand, Avesta,image worship in Zoroastrianism, Zurvan 21 34 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-43&slc_lang=fa&sid=1 Neda Akhavan Aghdam ندا اخوان اقدم n.akhavanaghdam@gmail.com 100319475328460087 100319475328460087 Yes پژوهشکده هنر