Kimiya-ye-Honar

fa برج-دروازه: گونه نوین فرمِ پیرو کارکرد یا دال تهی The ‘Tower-Gate’: A New Type or an Empty Sign تخصصي Special پژوهشي Research با این که امروزه نه مقید نمودن فرم معماری به تبعیت از کارکرد، نه دیدن آن به عنوان نظامی صرفا نشانه شناختی و نه بحث ضرورت یا عدم ضرورت توجه به زمینه در طراحی هیچ یک جزو موضوعات تازه بحث در معماری محسوب نمی‌گردند هنوز مشکل می‌توان در دنیای حرفه‌ای بدون داشتن پاسخ‌هایی برای نحوه مواجه با پرسش‌های فوق، زمینه تحقق طرح‌های معماری واجد پشتوانه قابل اعتنای فکری را فراهم آورد. این نوشتار نگاهی است به گونه ساختمان‌های دوقلوی بلند متصل به هم، که به لحاظ این که بالنسبه فاقد پیشینه تاریخی است تا حدودی عاری از لایه‌های معنایی است که در طول زمان بر آن‌ها انباشته شده باشد. با توجه به این ویژگی و با نیم نظری به دیدگاه جیم کالینز که قائل به جایگزینی شعار «فرم تابع کارکرد است » با «ارزش تابع موقعیت است » در زمان حاضر می‌باشد، هدف نشان دادن این موضوع است که حتی در مورد چنین گونه‌ای که هنوز کمتر در گذر زمان دستخوش خوانش‌های متکثر گردیده است، باز هم می‌توان شاهد نوعی سیالیت در رابطه بین فرم و کارکرد از یک سو و فرم و بستر سیاسی - اجتماعی و کالبدی از سویی دیگر بود. به عبارت دیگر این فقط سنت‌های تاریخ محور و عقلانیت گرایانه دیدگاه‌های کلاسیک گونه‌شناسی نیست که برای توضیح این گونه نوین به نظر ناکافی می‌رسد، بلکه تفکر مدرنیستی تبعیت فرم از کارکرد – که هنوز برای توجیه منطق طراحی کارایی خود را دارد – و مدل پسامدرن ساختمان به منزله محملی برای تولید معنا و ارجاعات نمادین نیز تکیه گاه‌های محکمی برای تحلیل آن به شمار نمی‌روند. پرسش‌های تحقیق ١. آیا رویکردهای گونه‌شناختی در تبیین شکل‌گیری گونه‌های جدید فرم‌های معماری کارایی دارند؟ ٢. در تنش معاصر بین نگاه‌های عقلانی‌سازی و نمادگرایی که اولی با حرفه و اقتصاد و دومی با فرهنگ و سیاست رابطه نزدیکتری دارند آیا می‌توان یکی را به عنوان نیروی غالب در شکل‌گیری گونه‌های نوین فرم‌های معماری قلمداد نمود؟ Although none of the concepts of form as following function or form as a purely semiological order or the necessity or otherwise of taking the context into account in design are new in architecture today, it is still hard to create any remarkably thoughtful architecture without having answers to such questions. The present text is an exploration of the high-rise, gate-like twin tower type: a type without a significant historic precedent, and as such, relatively free from post-design semiological loads despite the limited numbers of its examples. Having Jim Collins’s idea of the replacement of ‘form follows function’ with ‘value follows location’, the text attempts to demonstrate that even in the case of this type in which close associations between design ideas and semiological references are not far away, one can still witness a fluidity in the relationship between form and function on one hand, and form and socio-political and cultural context on the other. In other words, it is not just the classic views on typology whose historicist and rationalist traditions seem inadequate to explain this type, but also that neither the earlier idea of form following function nor the latter one of the building as a meaning-producer and a conveyor of semiological references can provide a firm ground in this regard. گونه‌شناسی, نشانه‌شناسی, کارکردگرایی, نقد معماری معاصر typology, semiology, functionalism, contemporary architecture criticism 69 77 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-138&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Hossein (Iradj) Moeini سیدحسین (ایرج) معینی h_moeini@sbu.ac.ir 10031947532846001360 10031947532846001360 Yes