Kimiya-ye-Honar

fa تحلیل گفتمان گذار از «منیر شاهرودی فرمانفرمائیان» به «منیریسم» در هنر معاصر ایران Discourse Analysis of the Transition from “Monir Shahroudy Farmanfarmaian” to “Monirism” in Contemporary Iranian Art تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">     منیر شاهرودی فرمانفرمائیان از هنرمندانی است که توانست با تلفیق مینیمالیسم و انتزاع هندسی با آنچه هویت ایرانی خطاب می‌شد سبکی منحصر به فرد ایجاد کند. آینه‌کاری‌های او نشان می‌دهد که آثارش نه تنها الهام‌بخش هنرمندان ایرانی بوده، بلکه در فضای گفتمانی، جریان جدیدی در هنر معاصر ایران شکل داده است. این مقاله قصد دارد روند گذار از «منیر شاهرودی فرمانفرمائیان» به آنچه می‌توان «منیریسم» نامید، را در بستر هنر معاصر ایران تحلیل نماید. پرسش اصلی این پژوهش آن است که طی چه فرایندی و در نسبت با چه گفتمان‌هایی جریان هنری «منیریسم» از آینه‌کاری‌های منیر فرمانفرمائیان و هنرمندان بعدی ملهم از آن، برساخته شد؟. هدف این مقاله، واکاوی فرآیندهای قدرت/دانش است که از طریق آن، آثار و شیوه‌های هنری فرمانفرمائیان تبدیل به جریانی مرجع و مشروع در گفتمان هنر معاصر ایران شده است که برای اولین بار در این مقاله نام «منیریسم» بر آن نهاده می‌شود. روش‌شناسی پژوهش بر پایه تحلیل گفتمانی فوکویی است. این مقاله می‌کوشد تا پیوند میان هنر فرمانفرمائیان و ساختارهای مشروعیت‌بخش فرهنگی، اقتصادی و تاریخی در ایران معاصر آشکار گردد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که «منیریسم» نه صرفاً برآمده از ویژگی‌های زیبایی‌شناختی آثار فرمانفرمائیان، بلکه برساخته‌ای از تقاطع چندگانۀ گفتمان‌هایی چون نوسنت‌گرایی، مدرنیسم، هنر اسلامی، اطلاح‌طلبی و اعتدال‌گرایی، بازار هنر و سیاست‌های فرهنگی است. ظهور «منیریسم» را باید به‌منزلۀ یک آپارتوس فرهنگی-سیاسی درک کرد که در آن، سنت‌های بصری اسلامی از طریق بازخوانی‌های مدرنیستی و میانجی‌گری نهادهای هنری چون موزه‌ها و گالری‌ها، بازتعریف شده‌اند. در نهایت «منیریسم» نه تنها هویتی زیبایی‌شناختی، بلکه به‌واسطۀ شبکه‌های دانش/قدرت، تثبیت شده و از این رهگذر، به یکی از گفتمان‌های هویت‌ساز و سوژه‌ساز در هنر معاصر ایران بدل گشته است. </div> <div style="text-align: justify;">      Monir Shahroudy Farmanfarmaian is among the artists who successfully fused minimalism and geometric abstraction with what was often referred to as Iranian identity, thus creating a unique artistic style. Her mirror works demonstrate not only her influence on Iranian artists but also the emergence of a new discursive current within contemporary Iranian art. This article aims to analyze the transition from “Monir Shahroudy Farmanfarmaian” to what may be termed “Monirism” within the context of contemporary Iranian art. The central question of this study is: through what processes and in relation to which discourses was the artistic phenomenon of “Monirism” constructed from Farmanfarmaian’s mirror works and those of subsequent artists influenced by her? The objective of this article is to investigate the power/knowledge processes through which Farmanfarmaian’s works and artistic methods became an authoritative and legitimized current within the discourse of contemporary Iranian art-a current here identified for the first time as “Monirism.” The research methodology is based on Foucauldian discourse analysis. This article seeks to reveal the connection between Farmanfarmaian’s art and the cultural, economic, and historical structures of legitimation in contemporary Iran. The study’s findings indicate that “Monirism” is not merely the result of the aesthetic features of Farmanfarmaian’s artworks, but a construct arising from the intersection of multiple discourses, including neo-traditionalism, modernism, reformism and centrism, the art market, and cultural policy. In this sense, the emergence of “Monirism” must be understood as a cultural-political project wherein Islamic visual traditions are redefined through modernist reinterpretations and the mediation of art institutions such as museums and galleries. Ultimately, “Monirism” is solidified not only as an aesthetic identity but also, through the networks of power/knowledge, becomes one of the discourses that shape identity and subjectivity in contemporary Iranian art.</div> منیر فرمانفرمائیان, منیریسم, آینه‌کاری, تحلیل گفتمان فوکویی, میشل فوکو, هنر معاصر ایران Monir Farmanfarmaian, Monirism, Mirrorwork, Foucauldian Discourse Analysis, Michel Foucault, Contemporary Iranian Art 43 64 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-10845-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahsa Nejat مهسا نجات mahsa.nejat@yahoo.com 10031947532846008308 10031947532846008308 Yes