Kimiya-ye-Honar

fa از روح مطلق تا بدن زیسته: تحلیل انتقادی دستگاه ایدئالیستی فلسفهٔ هنر هگل در پرتو نظریهٔ تن‌زیبایی‌شناسی شوسترمن From Absolute Spirit to the Lived Body: A Critical Analysis of the Idealist System of Hegel’s Philosophy of Art in Light of Shusterman’s Theory of Somaesthetics تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">     فلسفهٔ هنر هگل، به‌عنوان یکی از منسجم‌ترین و اثرگذارترین نظریه‌های هنری دوران مدرن، بر دستگاهی عمیقاً ایدئالیستی استوار است که در آن هنر به‌منزلهٔ نخستین مرتبهٔ تجلی «روح مطلق» فهم می‌شود. با وجود این جایگاه نظام‌مند، روایت هگلی از هنر همواره با نقدهای گوناگونی روبه‌رو بوده است. در این میان، تن‌زیبایی‌شناسی ریچارد شوسترمن با تأکید بر بدن زیسته و تجربهٔ عملی، یکی از چالش‌های مهم در برابر بنیان‌های ایدئالیستی فلسفهٔ هنر هگل را طرح می‌کند. مسئلهٔ اصلی این مقاله بررسی چگونگی نقد دستگاه ایدئالیستی هگل ازسوی تن‌زیبایی‌شناسی و تبیین پیامدهای این مواجهه برای زیبایی‌شناسی معاصر است. روش تحقیق، تحلیلی ـ تطبیقی و مبتنی‌بر مطالعهٔ کتابخانه‌ای است. براین‌اساس، ابتدا مبانی فلسفهٔ هنر هگل تبیین می‌شود و سپس مؤلفه‌های اصلی تن‌زیبایی‌شناسی شوسترمن بررسی می‌گردد؛ در ادامه نیز محورهای اصلی نقد او بر دیدگاه هگل استخراج و تحلیل می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شوسترمن بنیان‌های ایدئالیستی هگل را در چند محور اساسی به چالش می‌کشد: محدود‌سازی موضوع زیبایی‌شناسی به «فلسفهٔ هنرهای زیبا» به‌جای نظریه‌ای دربارهٔ ادراک و تجربهٔ زیبایی؛ غفلت از بدن و تجربهٔ تنانه در تبیین هنر؛ فرودست‌انگاری حس و مادیت در برابر مفهوم و ایده؛ تقویت دوگانهٔ لذت/معنا و تقلیل لذت زیبایی‌شناختی به امری حاشیه‌ای؛ استمرار نگرش افلاطونی در فروکاستن جایگاه هنر در مقایسه با دین و فلسفه؛ و ترسیم طرحی تاریخی و سلسله‌مراتبی از هنرها بر پایهٔ دوگانهٔ ایده/ماده. برآیند این نقدها ترسیم افقی بدیل برای زیبایی‌شناسی معاصر است؛ افقی که در آن زیبایی‌شناسی به‌مثابه فلسفه‌ای مبتنی‌بر بدن زیسته، تجربهٔ عملی و زندگی روزمره فهم می‌شود. در این چارچوب، زیبایی از انحصار هنرهای والا خارج شده و تجربه‌های زیباشناختی روزمره نیز در قلمرو آن قرار می‌گیرند؛ ازاین‌رو، به‌جای تأکید صرف بر «زیبا اندیشیدن»، ایدهٔ «زیبا زیستن» در مرکز توجه قرار می‌گیرد.  </div> <div style="text-align: justify;">      Hegel’s philosophy of art, as one of the most systematic and influential aesthetic theories of the modern period, is grounded in a profoundly idealist framework in which art is understood as the first stage in the manifestation of Absolute Spirit. Despite this systematic position, the Hegelian account of art has long been subject to various critiques. Among these, Richard Shusterman’s theory of somaesthetics, with its emphasis on the lived body and practical experience, presents a significant challenge to the idealist foundations of Hegel’s philosopy of art. The main problem addressed in this article is to examine how Hegel’s idealist system is criticized from the perspective of somaesthetics and to clarify the implications of this confrontation for contemporary aesthetics. The research adopts an analytical–comparative method based on library research. Accordingly, the study first explicates the fundamental principles of Hegel’s philosophy of art and then examines the main components of Shusterman’s somaesthetics. It subsequently identifies and analyzes the principal axes of Shusterman’s critique of Hegel’s view. The findings of the study indicate that Shusterman challenges the idealist foundations of Hegel along several key dimensions: the restriction of aesthetics to a “philosophy of fine arts” rather than a broader theory of aesthetic perception and experience; the neglect of the body and somatic experience in the explanation of art; the subordination of sense and materiality to concept and idea; the reinforcement of the pleasure/meaning dichotomy and the marginalization of aesthetic pleasure; the continuation of a Platonic attitude that diminishes the status of art in comparison with religion and philosophy; and the construction of a historical and hierarchical schema of the arts grounded in the duality of idea and matter. The overall outcome of these critiques is the articulation of an alternative horizon for contemporary aesthetics-one in which aesthetics is understood as a philosophy grounded in the lived body, practical experience, and everyday life. Within this framework, beauty is no longer confined to the domain of high art, and everyday aesthetic experiences are also recognized as legitimate objects of aesthetic reflection. Consequently, rather than placing exclusive emphasis on “thinking beautifully,” this perspective foregrounds the ideal of “living beautifully.”</div> بدن زیسته, تجربه زیبایی‌شناختی, تن‌زیبایی‌شناسی, روح مطلق, ریچارد شوسترمن, هگل. lived body, aesthetic experience, somaesthetics, Absolute Spirit, Richard Shusterman, Hegel. 21 41 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-829-3&slc_lang=fa&sid=1 Shahab Pazouki شهاب پازوکی sh.pazouki@aria.ac.ir 10031947532846008304 10031947532846008304 Yes Research Institute of Arts پژوهشکده هنر Suhaila Kadhim Jasim Al-Saadouni سهیله کاظم جاسم السعدونی suhaila.kadhim.jasim@uomus.edu.iq 10031947532846008305 10031947532846008305 No College of Fine Arts Seyed Hirad Mahmoudi Tabrizi سیدهیراد محمودی‌تبریزی hiradmt@gmail.com 10031947532846008306 10031947532846008306 No