fa تطابق کارکردهای‌ شناختی استعاری بر تقابل ‌معنایی بزم و رزم و غم در نسبت با ادبیات‌ حماسی و شاهنامه‌نگاری تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; استعاره با تکیه بر مؤلفه‌های زبان‌شناسی ‌شناختی، </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">در ماهیت مفهومی و تصویری خود،</span></span> <span lang="AR-SA"><span style="color:black">سازوکاری بنیادین جهت اندیشیدن و </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">روشی بدیع جهت انتقال معنا</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ست. استعارهٔ مفهومی، فرایندی ذهنی ا‌ست که در آن مفاهیم انتزاعی از طریق ابعاد عینی‌تر و تجربی‌تر درک شده و استعارهٔ ‌تصویری نیز به‌مثابه بازتابی محسوس‌تر، در بافت‌ زبانی و در منابعی چون شاهنامه‌نگاری، تصویر را به رسانه‌ای مستقل و تأویل‌پذیر بدل نموده، در بازنمایی تجربه‌های زیسته و عاطفی انسان، ازجمله بزم، رزم و غم نقش اساسی دارند. اما این مفاهیم، در بستر وسیع ادبیات ‌حماسی که گنجینه‌ای غنی از نمادها و کنش‌هاست، صرفاً رویدادهای بیرونی و روایی نیستند، بلکه نمود تجلی عاطفی، تجربه‌های‌ درونی و شناختی انسان بوده، به‌مثابه ساختارهای معنایی-تصویری، حامل لایه‌های غنی استعاری می‌باشند. در دل رخدادهای تراژیک: بزم، در قالب شادی بیرونی، گویی نمایانگر آرامش و سرور درونی؛ رزم، به‌عنوان نمود نبرد بیرونی، استعاره‌ای از کشمکش‌های درونی انسان؛ و غم، بیانگر ادراکی عاطفی و معرفتی از فقدان و ناپایداری هستی است. از این جهت، بررسی و تحلیل این مفاهیم سه‌گانه بر اساس چارچوب‌های نظری استعارهٔ ‌مفهومی و استعارهٔ‌ تصویری و تحلیل کارکردهای ‌‌شناختی آن‌ مسئله‌ای است که پرسش از چگونگی بازنمایی آنها در ادبیات و شاهنامه‌نگاری از طریق ابعاد استعاری دارد و تقابل‌های‌معنایی را در این میان، جست‌وجو می‌نماید. هدف، شناخت انواع تقابل‌ معنایی و فراهم‌ آوردن راهکار پردازش و تطبیق آنها با کارکردهای ‌شناختیِ استعاری، در نسبت با مفاهیم بزم و رزم و غم است. </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">رهیافت حاصل، از روش </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">تحلیل محتوای مقایسه‌ای</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">، به شیوهٔ کیفی و مطالعهٔ کتابخانه‌ای در جهت توصیف ابعاد مورد نظر است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در <i>شاهنامه</i>، </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">تحلیل تصویری و روایی‌ مفاهیم سه‌گانۀ مورد‌ پژوهش در سطوح استعاری، از یک سو، بر تبیین</span></span> <span lang="AR-SA"><span style="color:black">انواع تقابل‌های معنایی (مطلق، درجه‌ای، جهتی، مکملی) نظر دارد و از سوی دیگر، بر تطابق استعاره‌های ‌مفهومی (ساختاری، هستی‌شناختی، جهتی) و تصویری (طرحواره‌های حرکتی، حجمی، قدرتی) قابل اهتمام و خوانش است.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;<span style="color:black">Relying on linguistic components in its conceptual/visual nature, a metaphor is a fundamental mechanism for thinking and a novel method for meaning transfer. A conceptual metaphor represents a subjective process in which abstract concepts are perceived through more objective/experiential dimensions. As a more tangible reflection, a visual metaphor transforms an image into an independent, interpretable medium within a linguistic context with diverse references, e.g., <i>Shahnameh</i> commentaries, playing a pivotal role in representing people&rsquo;s lived emotional experiences, including feasts, battles, and grief. However, these concepts are not merely extrinsic, narrative events in vast epic contexts known as a rich treasure of symbols and actions. Rather, they represent people&rsquo;s emotional manifestation and intrinsic, cognitive experiences, acting as semantic-visual structures that convey rich metaphorical layers. Within tragic events, a feast apparently reflects intrinsic peace and joy as extrinsic happiness, whereas a battle is a metaphor of people&rsquo;s intrinsic struggles, manifesting an extrinsic fight. Furthermore, grief indicates an emotional, cognitive perception of life&rsquo;s absence and impermanence. Therefore, the analysis of these concepts based on the theoretical frameworks of conceptual and visual metaphors, along with the analysis of their cognitive functions, seeks the quality of their representation in literature and <i>Shahnameh</i> commentaries through metaphorical dimensions and semantic oppositions. The aim is to identify different types of semantic oppositions, provide processing solutions, and match them with metaphorical cognitive functions in proportion to the concepts of feast, battle, and grief. Hence, a comparative content analysis was conducted qualitatively through a desk method to describe the intended dimensions. As per findings, the visual/narrative analysis of the three concepts in <i>Shahnameh</i> included explicating different types of semantic oppositions (absolute, gradable, directional, and complementary) at metaphorical levels. It also included observing the relationships between conceptual metaphors (structural, ontological, and directional) and visual metaphors (path, container, and force schemas).</span></span></span></span></div> استعاره‌مفهومی, استعاره‌تصویری, تقابل‌معنایی, ادبیات‌حماسی, شاهنامه‌نگاری, بزم و رزم و غم. Conceptual Metaphor, Visual Metaphor, Semantic Opposition, Epic literature, Shahnameh Illustration, Feast &, Battle &, Grief. 37 54 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-812-6&slc_lang=fa&sid=1 Setareh Ahsant ستاره احسنت st.ahsant@gmail.com 10031947532846008116 10031947532846008116 Yes Visual Communication Department, Apadana Institute of Higher Education Amir‌Reza Estakhrian‌ Haghighi امیررضا استخریان حقیقی amir.estakhrian@iau.ac.ir 10031947532846008117 10031947532846008117 No Department of Information Technology,‌ Shi.C., Islamic Azad University