fa خوانش شمایل‌نگارانه آثار نقاشان پیشرو معاصر ایران و پاکستان (مورد مطالعه: از سال 1385 تا 1395ه.ش) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span lang="AR-SA">تحقیق حاضر بر گروهی از نقاشان پیشرو و آوانگارد منطقه تمرکز دارد که به‌عنوان نخستین نسل با رویکردی دانشگاهی و ساختارشکنانه، به تلفیق آگاهانه سنّت (نگارگری) و مدرنیته (مفاهیم و شیوه‌های غربی) پرداختند. موفقیت این هنرمندان در گرو بهره‌گیری از اصول نقاشی سنّتی و هم‌آمیزی آن با نقاشی غربی، با هدف بیان دیدگاه‌ها و درونیات شخصی و ایجاد تحولاتی در شیوه نگارگری بوده است؛ تحولاتی که به شکل‌گیری جایگاهی متمایز برای آنان در هنر معاصر منطقه انجامید. هدف این پژوهش، خوانش بصری و شمایل‌شناسانه آثار نقاشان پیشرو معاصر ایران و پاکستان است. این هنرمندان به‌عنوان نخستین کسانی که به‌طور جدی و آکادمیک به تلفیق سنّت نگارگری با مفاهیم و تکنیک‌های مدرن غربی پرداختند، انتخاب شده‌اند. پرسش اصلی پژوهش این است که شاخصه‌های بصری و معنای ذاتی (شمایل‌شناسانه) در آثار این نقاشان چیست و رویکرد آن‌ها در تلفیق سنّت و مدرنیته چه تفاوت‌هایی دارد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با رویکرد تطبیقی و مبتنی بر چارچوب نظری شمایل‌شناسی اروین پانوفسکی است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نقاشان ایرانی در بازنمایی روایت‌های سنّتی و پایبندی به اصول نگارگری در قالبی نو، رویکردی هدفمند داشته‌اند. در مقابل، هنرمندان پاکستانی با گرایش بیشتر به مفاهیم مدرن و بهره‌گیری از عناصر بصری غربی، آثاری با آزادی بیان و طنز خلق کرده‌اند. این تفاوت در معنای ذاتی آثار، بیانگر راهبردهای متفاوت دو کشور در مواجهه با مسئله هویت فرهنگی در عصر مدرن است. در سطح بصری نیز هنرمندان هر دو کشور در حذف پرسپکتیو، دو‌بعدی‌سازی سطوح و استفاده از نمادهای شرقی و غربی اشتراکاتی دارند</span><span dir="LTR">.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span style="color:black">In the contemporary era, the artistic landscapes of Iran and Pakistan have transformed through the tension between deeply rooted traditions and Western modernism, leading artists to seek a unique visual language reconciling these two worlds. This research focuses on a seminal group of avant-garde and pioneer painters from both regions who emerged as the first generation to engage in an academic and deconstructive synthesis of tradition-especially Persian and Mughal miniature painting-and modernity. These artists successfully combined traditional principles, such as non-linear perspective, symbolic color palettes, and intricate ornamentation, with modern artistic expressions to convey personal narratives and subjective experiences, thereby redefining contemporary miniature painting and securing a distinct place in regional art discourse.</span></span><br> <span style="line-height:normal">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span style="color:black">The primary objective of this study is to conduct a visual and iconological reading of the works of these pioneering painters in Iran and Pakistan, decoding the meanings embedded in their stylistic choices to understand the cultural and philosophical foundations of their art. The main research questions concern the dominant visual characteristics and intrinsic meanings in these works, as well as the differences in cultural strategies toward identity representation.</span></span><br> <span style="line-height:normal">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span style="color:black">This descriptive-analytical study employs a comparative approach based on Erwin Panofsky&rsquo;s three-level framework of Iconology, analyzing works from the pre-iconographical and iconographical levels to the iconological level in order to uncover their underlying principles. Findings show that although both groups share a common heritage, their ideological paths differ significantly. Iranian pioneer painters pursued an identity-oriented approach committed to preserving miniature principles within a modern framework to stabilize cultural identity. In contrast, Pakistani pioneer artists showed a stronger inclination toward modern concepts and Western visual elements, using bold experimentation and satirical humor, where miniature tradition became a potent tool for socio-political critique. Despite these iconological differences, artists from both nations share visual characteristics such as the omission of deep perspective, two-dimensional surfaces, and extensive use of Islamic motifs and symbolic imagery.</span></span></span></span></div> نقاشی معاصر ایران, نقاشی معاصر پاکستان, نقاشان پیشرو, شمایل‌شناسی, شاخصه بصری. Keywords:Contemporary Iranian painting, contemporary Pakistani painting, leading painters, iconography, visual identity. 65 86 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-10829-1&slc_lang=fa&sid=1 Akram Pilechian اکرم پیله‌چیان akrampilechian@ymail.com 10031947532846008309 10031947532846008309 Yes Farzaneh Farrokhfar فرزانه فرخ فر farrokhfar@neyshabur.ac.ir 10031947532846008310 10031947532846008310 No Abolghasem Dadvar ابوالقاسم دادور a.dadvar@alzahra.ac.ir 10031947532846008311 10031947532846008311 No