Kimiya-ye-Honar

fa تبیین دیالکتیک فرم-محتوا در تولید معماری به‌مثابه اثر هنری مبتنی‌بر بسط اندیشهٔ آنری لوفور The Form-Content Dialectic in the Production of Architecture as a Work of Art Based on the Generalization of Henri Lefebvre's Theory تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">     در عصر حاضر، که تولید آثار هنری و معماری به‌طور فزاینده تحت تأثیر روندهای محاسباتی و هوش مصنوعی قرار دارد، فهم رابطهٔ دیالکتیکی فرم و محتوا در بستر یک جهان‌بینی یا ایدئولوژی معیّن ضرورت یافته است. این پژوهش با تکیه بر نظریهٔ «تولید فضای» آنری لوفور، به بررسی چگونگی بازنمایی محتوا توسط فرم در سه سطح ادراک بنا، تجربهٔ زیستی در فضا و شناخت کالبدی–مفهومی آن می‌پردازد. ابتدا پیشینهٔ تحقیق بررسی و سپس سه‌گانهٔ نظریهٔ تولید فضای لوفور تبیین شده است. رویکرد تحقیق کیفی، با پارادایم پراگماتیسم، منطق قیاسی–استقرایی و روش تحلیل محتوای فلسفی–ساختارگرا بوده است؛ داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد تولید معنا از طریق فرم مستلزم موقعیت‌های حضور، عناصر کالبدی دلالت‌گر، شبکه‌های تداعی و ساختارهای نشانه‌ای است؛ به‌گونه‌ای که هر عنصر، در کل نظام و به‌صورت منفرد، بخشی از فرایند انتقال معنا را تشکیل می‌دهد. در سطح فیزیکی–بدنی، نور، سایه، تخلخل و تراکم، مصالح و کیفیت فضایی، وجه «کنش فرمی» را عینیت می‌بخشند؛ در سطح روانی–حسی، آمیختگی ادراکات و مواجههٔ ذهنی با اثر، کنش «بازنمایی فرم/فضا» را شکل می‌دهد؛ و در سطح فکری، پیوند زمینه‌های انسانی و طبیعی با ساختار اندیشه‌ (شامل ایدئولوژی‌ها، باورها، سنت‌ها، استعاره‌ها و اسطوره‌ها) به خلق فرم/فضاهای جدید و معنادار می‌انجامد. تحلیل موردی خانهٔ هنرمندان ایران نشان می‌دهد روابط کل به جزء در سه‌گانهٔ لوفور می‌تواند به روشن‌تر شدن ابعاد «تولید اجتماعی فضا» در معماری فرهنگی معاصر یاری رساند. این نتایج، اهمیت درهم‌تنیدگی فرم و محتوا را در تولید اجتماعی فضا و بازتاب آن در معماری فرهنگی معاصر ایران برجسته می‌سازد.</div> <div style="text-align: justify;">      In the present era, when the production of works of art and architecture is increasingly influenced by computational trends and artificial intelligence, it has become necessary to understand the dialectical relationship between form and content in the context of a certain worldview or ideology. Based on Henri Lefebvre's theory of "production of space", this research examines how content is represented by form at three levels: perception of the building, living experience in space, and its physical-conceptual cognition. First, the research background is reviewed and then the three components of Lefebvre's theory of production of space are explained. The qualitative research approach was based on the paradigm of pragmatism, deductive-inductive logic, and the method of philosophical-structuralist content analysis; data were collected from library and internet sources. The findings show that the production of meaning through form requires situations of presence, signifying physical elements, associative networks, and symbolic structures; In a way that each element, in the whole system and individually, forms part of the process of transferring meaning. At the physical-bodily level, light, shadow, porosity and density, materials and spatial quality, objectify the aspect of “formal action”; at the psychological-sensory level, the fusion of perceptions and mental exposure to the work forms the action of “representing form/space”; and at the intellectual level, the connection of human and natural contexts with the structure of thought (including ideologies, beliefs, traditions, metaphors and myths) leads to the creation of new and meaningful forms/spaces. A case analysis of the Iranian Artists’ House shows that the whole-to-part relationships in Lefebvre’s trilogy can help clarify the dimensions of the “social production of space” in contemporary cultural architecture. These results highlight the importance of the intertwining of form and content in the social production of space and its reflection in contemporary Iranian cultural architecture.</div> دیالکتیک فرم-محتوا, معنا در معماری, آنری لوفور, صورت و محتوا, تولید معماری Form-content dialectic, meaning in architecture, Henri Lefebvre, form and content, generation of architecture 87 106 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-10820-1&slc_lang=fa&sid=1 Peyman Hosseini Gohari پیمان حسینی گوهری p.peymanhoseinigohari@iau.ac.ir 10031947532846008122 10031947532846008122 No Department of Architecture, Islamic Azad University, Kish, Iran. Ali Akbari علی اکبری ali.akbari@iau.ac.ir 10031947532846008123 10031947532846008123 Yes Department of Architecture, YI.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. Raza Afhami رضا افهمی afhami@modares.ac.ir 10031947532846008124 10031947532846008124 No Department of Research in Art History, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.