Kimiya-ye-Honar

fa مطالعهٔ تطبیقی مفهوم فرم در زیبایی‌شناسی توماس آکویناس و فرمالیست‌های روس Comparative Study of the Concept of Form in the Aesthetics of Thomas Aquinas and Russian Formalists تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">     این پژوهش با رویکرد تطبیقی، مفهوم «فرم» را به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های بنیادین زیبایی‌شناسی در دو افق نظری کاملاً متمایز متافیزیک ارسطویی-مسیحی توماس آکویناس و نقد ساختارگرایانه فرمالیست‌های روسی، بررسی و مقایسه می‌کند. در دستگاه آکویناس، «فرم» صورت جوهری و فعلیت‌بخشی است که ماده را از بالقوگی به کمال می‌رساند و در پیوندی استعلایی با حقیقت، خیر و زیبایی قرار دارد. سه ویژگی کمال، تناسب و وضوح، معیارهای عینی زیبایی محسوب می‌شوند و نقش غایتمند فرم را در تبیین ارزش زیبایی‌شناختی آشکار می‌سازند. در مقابل، فرمالیسم روسی، در آراء منتقدانی چون اشکلوفسکی و تینیانوف، فرم را ساختاری پویا و خودبسنده در اثر هنری می‌فهمد که ارزش آن از روابط درونی اجزاء و کارکردهایی چون آشنایی‌زدایی و تحول تاریخی ناشی می‌شود، بی‌آنکه به مرجعیت متافیزیکی یا محتوایی متکی باشد. تحلیل حاضر، با بهره‌گیری از روش کیفی و تحلیل اسنادیِ نظام‌مند متون اصلی و منابع ثانویه که داده‌ها در چارچوب پنج‌گانه تاتارکیویچ به‌صورت مفهومی در معانی تاریخی «فرم» مقایسه می‌گردد، نشان می‌دهد که رویکرد آکویناس بیشترین انطباق را با معنای چهارم (صورت جوهری و ذات معقول) و بخشی از معنای اول (نظم و تناسب اجزاء) دارد، درحالی‌که فرمالیسم روسی عمدتاً با معنای اول و دوم (ساختار درونی و شکل محسوس) هم‌خوان است. این تمایز نه‌تنها تفاوت‌های مبنایی در پیش‌فرض‌های هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی دو نگرش را، از جمله ایستایی و غایتمندی فرم نزد آکویناس در برابر پویایی و تاریخمندی آن در فرمالیسم آشکار می‌کند، بلکه نشان می‌دهد که با وجود ناهم‌سنخی مفهومی، هر دو بر محوریت «فرم» به‌عنوان شرط لازم ارزش زیبایی‌شناختی تأکید دارند.</div> <div style="text-align: justify;">      This study aims to explore the concept of "form" as a key element in aesthetics within two distinct intellectual systems: the metaphysical philosophy of Thomas Aquinas and the structuralist perspective of Russian Formalism. The research assumes that in the aesthetics of Aquinas, "form" acts as an essential substance that actualizes and serves as a goal-oriented criterion for beauty, whereas in Russian Formalism, "form" represents an autonomous structure in art with independent aesthetic value from content and meaning. Using a comparative approach, the study analyzes how these two perspectives define and interpret the role of "form" in the concept of beauty and art. The findings reveal that Aquinas presented "form" as the intrinsic essence of objects that connects existence and beauty through the realization of perfection, proportion, and clarity. This perspective emphasizes the relationship of form with a divine purpose, truth, and goodness. On the other hand, Russian formalists define "form" as a structure entirely separate from content and metaphysical notions, seeking artistic value solely within the inner dynamics of the work’s elements. While Aquinas views form as a medium for understanding the supreme purpose of existence, formalists focus on form as an independent entity expressing artistic beauty through its self-contained aesthetic system. The comparison between these two approaches highlights both fundamental differences and shared recognition of "form" as a central component in defining, perceiving, and evaluating beauty and art.  </div> فرم, زیبایی‌شناسی, توماس آکویناس, فرمالیسم روسی, مطالعه تطبیقی Form, Aesthetics, Thomas Aquinas, Russian Formalism, Comparative Study 59 77 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-375-3&slc_lang=fa&sid=1 Majid Kianian مجید کیانیان majid.kia60s@gmail.com 10031947532846007970 10031947532846007970 Yes Mahdi Hamidi Parsa مهدی حمیدی پارسا dr.hamidiparsa@itaihe.ac.ir 10031947532846007971 10031947532846007971 No