fa سیاست فضا در دوران پهلوی دوم: تحلیل مارکسیستی فضا در نمایشنامۀ شهر قصه بیژن مفید در بستر سیاست فرهنگی پهلوی دوم تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; فضا فرمی عینی برای ارائهٔ اندیشه‌های مختلف و نیز پنهان‌کردن آنها است. رشد اقتصادی در دورهٔ پهلوی دوم بعد از انقلاب سفید، منجر به تولید فضاهای مدرن جدید شد و نقد مدرنیته، یکی از گفتمان‌های غالب نقد ادبی دهۀ 1340 گردید. در این دهه، نقد غالباً به تقابل‌های مدرن - سنت، شهر - روستا، صنعت - طبیعت می‌پرداخت. یکی از تأثیرگذارترین نمایشنامه‌های این دوران نمایشنامۀ <i>شهر قصۀ</i> بیژن مفید بود که نه‌تنها اجراهای فراوانی را پشت سر گذاشت، بلکه در مدیوم‌های مختلفی، همچون رادیو، سینما، تئاتر بازتولید شد و خود را به یکی از عامه‌پسندترین آثار هنری تبدیل کرد. تحلیل پیش رو با روش انتقادی لوفور از طریق سه مؤلفۀ بازنمایی فضا، فضا بازنمایی، و کنش فضایی با پدیده‌ها برخورد می‌کند. در چشم‌انداز انتقادی لوفور، فضا توسط برهم‌کنش‌های مختلف سیاسی، فرهنگی و اجتماعی تولید می‌شود. تحلیل فضایی به دنبال جست‌وجو در فضا برای گشودن رمز کنش‌ها در فضا است. این پژوهش ضمن تحلیل لوفوری/مارکسیستی فضا در نمایشنامۀ <i>شهر قصۀ </i>بیژن مفید، این متن را در بستر سیاست فرهنگی پهلوی دوم بررسی می‌کند و براین‌اساس نتیجه می‌گیرد، <i>شهر قصۀ</i> بیژن مفید در داخل گفتمان اصلی سیاست فرهنگی پهلوی دوم، منجر به تولید فضاهای جدید شده است و اندیشۀ پنهان در فضاهایِ تولیدشدۀ نمایشنامۀ <i>شهر قصه</i> - چه درون‌متنی، چه برون‌متنی - به‌نوعی بازتولید اندیشۀ سیاست فرهنگی پهلوی دوم است؛ سیاست فرهنگی که جشن هنر شیراز مهم‌ترین نمود آن بوده است.</span></span></span></span></span><br> <br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span calibri=""><span b="" nazanin="">فضا فرمی عینی برای ارائه اندیشه‌های مختلف و نیز پنهان‌کردن آن‌ها است. رشد اقتصادی پهلوی دوم بعد از انقلاب سفید، منجر به تولید فضاهای مدرن جدید شد و از طرفی نقد مدرنیته، یکی از گفتمان‌های غالب نقد ادبی دهۀ چهل بود. نقد دهۀ چهل غالباً به تقابل‌های مدرن</span> - <span b="" nazanin="">سنت، شهر</span> - <span b="" nazanin="">روستا، صنعت - طبیعت می‌پرداخت. یکی از تأثیرگذارترین نمایشنامه‌های این دوران نمایشنامۀ <i>شهر قصۀ</i> بیژن مفید بود که نه‌تنها اجراهای فراوانی را پشت سر گذاشت، بلکه در مدیوم‌های مختلفی همچون رادیو، سینما، تئاتر بازتولید شد و خود را به یکی از عامه‌پسندترین آثار هنری تبدیل کرد. تحلیل پیش رو با روش انتقادی لوفور از طریق سه مؤلفۀ بازنمایی فضا، فضا بازنمایی، و کنش فضایی با پدیده‌ها برخورد می‌کند. در چشم‌انداز انتقادی لوفور، فضا توسط برهم‌کنش‌های مختلف سیاسی، فرهنگی و اجتماعی تولید می‌شود. تحلیل فضایی به دنبال جستجو در فضا برای گشودن رمز کنش‌ها در فضا است. این پژوهش ضمن تحلیل لوفوری/مارکسیستی فضا در نمایشنامۀ <i>شهر قصۀ </i>بیژن مفید، این متن را در بستر سیاست فرهنگی پهلوی دوم بررسی می‌کند و براین‌اساس نتیجه می‌گیرد، <i>شهر قصۀ</i> بیژن مفید در داخل گفتمان اصلی سیاست فرهنگی پهلوی دوم، منجر به تولید فضاهای جدید شده است و اندیشۀ پنهان در فضاهایِ تولیدشدۀ نمایشنامۀ <i>شهر قصه</i> - چه درون‌متنی، چه برون‌متنی - به‌نوعی بازتولید اندیشۀ سیاست فرهنگی پهلوی دوم است. سیاست فرهنگی که جشن هنر شیراز مهم‌ترین نمود آن بوده است.</span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;<span style="color:black">The space provides a tangible form for presenting various ideas and concealing them as well. Economic growth of Pahlavi government after the White Revolution led to production of new, modern spaces, while criticism of modernity became one of the predominant discourses in literary critique of the 1960s. Critique during the 1960s often dealt with opposition of modernity/tradition, city/village, industry/nature. One of the most influential plays of this period was <i>Shahr-e Qesse</i> (<i>The City of Tales</i>)<i> </i>by Bijan Mofid, which not only had numerous performances but also reproduced in various media such as radio, cinema, and theatre, establishing itself as one of the most popular works of arts. This analysis approaches phenomena through Lefebvre&rsquo;s critical method using the three components of representations of space, spaces of the representation, and spatial practices. From Lefebvre&rsquo;s critical perspective, space is produced through various political, cultural, and social interactions. Spatial analysis seek to explore space to decode actions within it. This research, through a Lefebvrean/Marxist spatial analysis of Bijan Mofid&rsquo;s <i>The City of Tales, </i>within the main discourse of the Pahlavi&rsquo;s cultural policy in 1960s, led to the creation of various spaces. The Hidden ideas within the spaces produces by <i>City of Tales</i>-both within and outside the text- are, in a way, a reproduction of the cultural policy of the Pahlavi government, which the most prominent example was the Shiraz Arts Festival.</span></span></span></span></div> شهر قصه, سیاست فضا, پهلویِ دوم, مدرنیته, لوفور, جشن هنر شیراز Shar-e Qesse (City of Tales), Policy of the Space, Second Pahlavi King of Iran, Modernity, Lefebvre, Shiraz Arts Festival. 71 86 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-4981-1&slc_lang=fa&sid=1 Farid Ghaderi فرید قادری farid.ghaderi@ut.ac.ir 10031947532846008125 10031947532846008125 No University of Tehran Behrooz Mahmoodi Bakhtiari بهروز محمودی بختیاری mbakhtiari@ut.ac.ir 10031947532846008126 10031947532846008126 Yes University of Tehran