Kimiya-ye-Honar

fa واکاوی اصل وحدت و یکپارچگی صوَری در کتیبهٔ توحیدی گریوار بقعهٔ دوازده امام یزد Analyzing the Principle of Visual Unity and Integration in the Grivar Monotheistic Inscription in the Davazdah Imam Mausoleum of Yazd تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تزیین، معنا و مفهومی فراتر از آراستن و پوشش ظاهری دارد و برای درک آن باید نسبت به مفاهیم دینی و رمزهای تصویری شناخت پیدا کرد. در کلیه آثار هنر و معماری اسلامی همیشه تزیینات نقش اساسی در برقراری حس وحدت و یگانگی داشته‌اند و از تدابیر تجسمی متفاوتی برای القای این حس استفاده شده است. کتیبه گریوار بقعه دوازده امام یزد با هزار سال قدمت از کتیبه‌های منحصربه‌فرد با مضمون توحیدی و بر بستری هشت ضلعی است که بررسی کیفیت اصل وحدت و یکپارچگی تجسمی می‌تواند مبنای تجزیه‌وتحلیل آن قرار گیرد. مقاله حاضر سعی کرده است با تجزیه و تحلیل این کتیبه پی به تدابیر تجسمی و صوری به‌کاررفته در آن ببرد و در این راستا به این پرسش پاسخ دهد که در طراحی کتیبه گریوار گنبد بقعه دوازده امام یزد، طراح کدام تدابیر تجسمی و بصری را، چگونه و به چه میزان برای القای حس وحدت به کار بسته است. در این پژوهش کیفی که به روش توصیفی-تحلیلی انجام‌ شده و داده‌ها به شیوه مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی جمع‌آوری‌شده‌اند، ضمن تأملی بر ماهیت این بنا، کتیبه مذکور که با گذر زمان آسیب‌هایی دیده است بازآفرینی شد. ازآنجایی‌که وحدت کلی در اجزا نهفته است، ضمن تحلیل ساختار کلی، بخش‌هایی از این کتیبه طولانی به‌صورت تصادفی برای تحلیل انتخاب‌ شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد پیروی از ریخت یکسان، به‌خصوص در نظام هندسی و نوشتاری، استفاده از اجزای خرد در هر نظام؛ پیروی از ساختار خطی مشترک و فضای خالی هم‌ارزش در سطح کتیبه و... از شاخص‌ترین تدابیر بصری به‌کاررفته با کمیت‌ها و کیفیت‌های متفاوت در طراحی کتیبه مذکور است که در مجموع با ایجاد وحدت بصری مطلوب در القای هرچه بیشتر مضامین توحیدی آن نقش دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Decoration has a concept and meaning beyond adornment and physical appearance, and to understand it, one must identify religious concepts and visual codes. In all works of Islamic art and architecture, decorations have always played an essential role in establishing a sense of unity and sodality, and different visual measures have been used to induce this sense. The Grivar inscription of the Davazdah Imam Mausoleum of Yazd is a thousand-year-old unique inscription with a monotheistic theme placed on an octagonal platform, which can be used as the basis for its analysis. The present article has tried to uncover the visual and formal measures implemented in this inscription using visual analysis, and it seeks to answer the following questions: "Which visual and representational measures has the designer used in the design of the Grivar inscription of the Davazdah Imam Mausoleum of Yazd? How and to what extent has it been used to instill a sense of unity?" In this qualitative research, which was conducted using descriptive-analytical method, and the data was collected through library studies and field surveys. While reflecting on this building, the mentioned inscription, which has been damaged over time, was recreated. Since the overall unity lies in the components, while analyzing the overall structure, parts of this long inscription were randomly selected for analysis. The results of data analysis showed that following the identical form, especially in the geometric and writing system, using small components in each system, following the common linear structure, the space of the same importance on the inscription, etc. are among the most significant visual measures used with different quantities and qualities in the inscription's design, which, as a whole, plays a role in inducing more monotheistic themes by creating a desirable visual unity.</div> بقعهٔ دوازده امام یزد, کتیبهٔ توحیدی, کوفی تزیینی, وحدت و یکپارچگی صوری Davazdah Imam Mausoleum of Yazd, The monotheistic inscription, Ornamental Kufic, Visual Unity and Integrity 41 55 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-335&slc_lang=fa&sid=1 Safieh Hatami صفیه حاتمی sa.hatami@tabriziau.ac.ir 10031947532846006763 10031947532846006763 Yes Mahdi Mohammadzadeh مهدی محمدزاده mahdi.mohammadzadeh@grv.atauni.edu.tr 10031947532846006764 10031947532846006764 No