fa درآمدی معرفت شناسانه بر فرایند ادراک زیبایی در اندیشه مولانا تخصصي Special پژوهشي Research <p> در نظریه‌های زیبایی شناختی مکاتب فلسفی غرب زیبایی و ادراک آن از منظر ادراک حسی و به نحو سوبژکتیو و صرفاً معرفت شناختی بررسی و تبیین می‌گردد. اما، در حکمت و عرفان اسلامی شاهد رویکردی متمایز به مسئلۀ زیبایی و ادراک آن هستیم. این مقاله تلاشی است برای فهم این رویکرد از طریق مطالعه، بازسازی، و تبیین مفهوم «زیبایی» و فرایند ادراک آن از دریچۀ مفهوم کلیدی «حیرت»، در اندیشۀ مولوی. از نظر وی انسان با ادراک قلبیِ تجلّی حُسن الهی و با خلاقیّت قوّه خیال در بحر عشق غرقه گشته و گرفتار امواج حیرت می گردد. حیرتی وجودشناختی که او را به ساحل هدایت و نجات رهنمون می‌گردد. ادراک زیبایی نزد مولانا عامل لذّت حسی صرف نیست بلکه راهی است به سوی هدایت و توسعۀ وجودی سالک و اتّصال به مبدأ وجود، حقیقت، خیر، و زیبایی. </p> In aesthetic theories of western philosophical schools, beauty and its perception are investigated and explained in terms of sensory perception, in a subjective approach and merely from an epistemological perspective. But in Islamic philosophy and mysticism we find a distinctive approach to the problem of beauty and its perception. This paper is an attempt to understand of this approach through the study, reconstruction and explanation of the concept of the beauty and its perception by Rumi’s key term, “Hayra”. On his understanding, through inner perception of manifestation of divine beauty and creative imagination, human drowns in waves of love and perplexity ocean an ontological perplexity which will lead him to the beach of guidance and salvation. Perception of beauty in Rumi’s point of view is not a mere sensual pleasure, but a way to guidance and development of the wayfarer’s existence and connection to the source of being, truth, goodness and beauty. زیبایی, حیرت, تجلّی, عشق, صورت, بی‌صورتی, ظاهر, باطن beauty, perplexity, manifestation, love, form, formlessness, outward, inward 55 66 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-72&slc_lang=fa&sid=1 Esmael Panahi اسماعیل پناهی panahi.e@gmail.com 1003194753284600334 1003194753284600334 Yes پژوهشکده هنر Abbas Oskoueian عباس اسکوئیان abosko@gmail.com 1003194753284600335 1003194753284600335 No دانشگاه پیام نور