fa فلسفه تاریخ و تاریخ نگاری هنر از منظر سنّتی و نوین تخصصي Special پژوهشي Research مطالعۀ تاریخ و تبعاً نتایجی که از آن استنتاج می‌گردد مبتنی بر پارادایمی است که تاریخ‌نگاری به آن اتکا دارد. چیستی تاریخ و مسیر پیدایش آن و تبدیل شدن آن به علم تاریخ سرگذشتی به پیچیدگی حیات انسان دارد؛ زیرا تاریخ همواره وابسته به انسان است. کلمۀ تاریخ دو معنای اصلی دارد؛ آنچه در گذشته بوده، یعنی موعدی که اتفاق افتاده است؛ و دانشی که درباره آن وقایع بوده است، یعنی تاریخی که ثبت شده است. در بیشتر موارد تاریخ در مفهوم دوم کلمه مورد نظر است. در این مسیر، تاریخ هنر و تاریخ نگاری هنر از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار است؛ زیرا آثار هنری سرآغاز حیات معنوی و فرهنگی انسان‌ها هستند. این پژوهش به بررسی رویکردهای تاریخ‌نگاری سنّتی و مدرن پرداخته و با اتکا به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای در پی پاسخگویی به چیستی سرگذشت تاریخ‌نگاری، و همچنین دلایل فلسفۀ تاریخ‌نگاری نوین در ردّ رویکردهای سنّتی بوده و از این رهگذر خواهان درک چگونگی روند تغییرات در تاریخ نگاری هنر می‌باشد. از آنجا که درک شیوه تاریخی و شناخت انواع آن به کشفِ ماهیت هر پدیده‌ای کمک می‌کند، این مقاله نیز با مطالعۀ مفهوم تاریخ و چگونگی پیدایش آن و مسیری که در طول زمان طی کرده است، و با نگاه موردی به تاریخ هنر، به این نتیجه دست یازید که تاریخ همواره واقعیت رخ داده نیست بلکه انتخاب موضوعی است که اهمیت آن را مورخ تعیین می‌کند و شیوه ثبت اوست که ماندگاری واقعیت تاریخی را تضمین می‌نماید. از این رو، تحولات فلسفی، اجتماعی، فرهنگی، و سیاسی در هر دوره، متضمن شیوه تاریخ‌نگاری در همان دوره خاص است و در هر حال، مورخ اندیشۀ عصر خود را در تفسیر متون تاریخی دخالت می‌دهد. او ناخودآگاه در فضای اندیشۀ عصر خود قرار گرفته و اثرش(تاریخ نگاشته شده) بازتاب همان اندیشۀ وی بوده و این همان ایرادی است که تاریخ نگاری نوین تحت عنوان «جانبدارانه بودن تاریخ»، به رویکرد سنّتی وارد می‌کند. حال آنکه تاریخ‌نگاری نوین  نیز مفرّی از آن ندارد. Studding history and the results which are subsequently inferred from it are based on the paradigms which make the basis of historiography. The quiddity of history and the path which it passed to be considered as a science is as complicated as the humans’ life. The word “history” has two main meaning: first, it means what has happened in the past, and second, the knowledge about that happening which is gained through the written texts. Most of the time, the second meaning is taken into account as the meaning of history. In this path, art history and historiography of art are of extraordinary importance and hence the artistic works are considered as the beginnings of humans’ spiritual and cultural life. This research has tried to answer to the question that what the history and its path are by considering the traditional and modern approaches of historiography. In conclusion, with looking at art history as a chosen case, history isn’t just the event which has happened in the past, but is the chosen subject which its importance was considered by the historian and the way that he writes it down. Accordingly, the cultural, philosophical, social and even political development in each era has the vital effect on the method of historiography of each period of time. In any case, historian shows the reflection of his thought in his writing, so obviously his manuscript couldn’t be apart from his mentality and personal choice which is the dilemma both in traditional and modern historiography. چیستی تاریخ, تاریخ علم, تاریخ‌نگاری سنّتی, تاریخ‌نگاری نوین history, historiograghy, art history, tradition, modern perspectives 35 54 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-71&slc_lang=fa&sid=1 Samaneh(samin) Rostambeigi سمانه (ثمین) رستم بیگی saminrostambeigi@gmail.com 1003194753284600332 1003194753284600332 Yes دانشگاه هنر Sa’id Zavieh سعید زاویه Zavieh@art.ac.ir 1003194753284600333 1003194753284600333 No دانشگاه هنر