fa خوانش روسویی از کلّیت سوبژکتیو و رأی کلّی در دقیقه دوم نقد قوۀ حکم کانت تخصصي Special پژوهشي Research کانت در دقیقه دوم نقد سوم، کلّیت سوبژکتیو احکام ذوقی را طرح می‌کند. این کلّیت متضمن مطالبه توافق به منزله نوعی حق از همه است. برخی شارحان کانت این مطالبه را با اخلاق در پیوند می‌دانند، اما به نظر می‌رسد بحث کانت در مورد کلیّت احکام ذوقی دارای نوعی ابهام است، زیرا وی در مواردی اخلاق را از این بحث جدا کرده است. لزوم مطالبه توافق، و نه توقع یا انتظار داشتن آن، بر این ابهام می‌افزاید زیرا آن را به عقل عملی نزدیک‌تر می‌سازد. به نظر می‌رسد خوانش حقوقی از کلیّت سوبژکتیو احکام ذوقی نشان دهنده که این است که امر می‌تواند اخلاقی نیز باشد، بدون اینکه به آن تقلیل داده شود. کانت در مورد احکام صادر کرده است. از طریق مقایسه تشابه «رأیی کلیّ» ذوقی بر این باور است که وقتی فرد حکمی ذوقی صادر می‌کند، گویی نزد کانت، می‌توان این ابهام را تا حدودی روشن کرد. حکم زیباشناختی نیازمند «رأی کلیّ» نزد روسو و «اراده عمومی» میان دیگری است و، لذا، جز در جامعه، کلیّتی برای آن قابل تصور نیست. In the second moment of his third critique, Kant elucidates subjective universality of judgments of taste. This universality demands others’ conformity as a kind of right. Some of Kant’s interpreters link this demand to morality, but it seems that Kant’s argument for universality of judgments of taste is ambiguous because in some parts of his book he differentiates between morality and thedemanding conformity. Necessity of demanding a conformity, and not expecting it, enhances this ambiguity because brings it closer to the practical reason. It seems that juridical reading of subjective universality of judgments of taste can explain this universality as a moralmatter, without reducing it to morality. In Kant’s opinion judgments of taste entail conformity to a “universal voice”. Through the resemblance between Rousseau’s idea of “general will” and Kant’s “universal voice”, we would be able to shed light on this ambiguity. Aesthetic judgments need others and therefore there is no universality for it except in society. حکم ذوقی, کلیّت سوبژکتیو, دقیقه دوم, رأی کلیّ, اراده عمومی, جامعه‌پذیری judgment of taste, subjective universality, second moment, universal voice, general will, sociability 73 85 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-61&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Kord Noghani مهدی کرد نوغانی sigol-mahdi2005@yahoo.com 1003194753284600218 1003194753284600218 Yes دانشگاه بوعلی سینا، همدان