fa طبیعت در قاب هنر: کندوکاوی در ارج‌شناسی زیبایی‌شناسانه طبیعت بر حسب هنر تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">از جمله مسائل اساسی زیبایی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسی طبیعت، که یکی از شاخه<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>های اصلی زیبایی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسی فلسفی است، چگونگی تجربه زیبایی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسانه طبیعت یا، به بیان دقیق<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>تر، چند و چون ارج<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسی زیبایی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسانه آن است. در این زمینه، الگوهایی پیشنهاد شده است که خواه در مقام توصیف خواه در مقام توصیه این تجربه یا ارج<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسی را مشروط به شروطی دانسته<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>اند و از منظر مطلوب خویش ویژگی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>هایی برای آن برشمرده<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>اند. در این مقاله، پس از به دست دادن فهرستی اجمالی از الگوهای طرح شده، یکی از مهم<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>ترین الگوها، یعنی الگوی مبتنی بر اثر هنری یا الگوی هنرمحور، موضوع کندوکاو قرار می<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>گیرد ـ الگویی که ارج<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسی زیبایی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسانه طبیعت را بر پایه ارج<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسی هنر، به ویژه هنرهای دیداری و بالاخص نقاشی، قرار می<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>دهد. پرسش این است که الگوی مورد نظر تا چه اندازه می<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>تواند حق مطلب را در ارج<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسی زیبایی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسانه طبیعت از آن حیث که طبیعت است ادا کند. در پاسخ نشان داده خواهد شد که دست کم به پنج دلیل مهم، این الگو نمی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>تواند الگویی بسنده در <span style="text-transform:uppercase;">ارج</span><span dir="LTR" style="text-transform:uppercase;"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span><span style="text-transform:uppercase;">شناسی زیبایی</span><span dir="LTR" style="text-transform:uppercase;"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span><span style="text-transform:uppercase;">شناسانه</span> طبیعت باشد و همه ویژگی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>های آن را به چنگ آورد. در عین حال، با اشاره به داد و ستد بارآور هنر و طبیعت، مدلل خواهد شد که تأکید بر نابسندگی الگوی مبتنی بر اثر هنری به این معنا نیست که الگوی مورد بحث نمی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>تواند از جهاتی مهم به تجربه زیبایی<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>شناسانه ما از طبیعت غنا ببخشد و ابعادی از این تجربه را در پرتو خویش روشن کند که تنها از همین رهگذر چهره نشان می<span dir="LTR"><span style="font-family:winsoft pro medium;">‌</span></span>دهند.</p> <p style="text-align: justify;">One of the key issues in the&nbsp;aesthetics of nature as a main branch of&nbsp;philosophical aesthetics is the &ldquo;nature&rdquo;&nbsp;of aesthetic experience, or rather&nbsp;appreciation, of nature. In this context,&nbsp;some models are suggested that made this&nbsp;appreciation subject to some conditions&nbsp;from descriptive or prescriptive point of&nbsp;views. In this paper, after an overview&nbsp;of the main suggested models, one of&nbsp;them, the art-centered or artwork-based&nbsp;model, is discussed, a model which makes&nbsp;appreciating aesthetic aspects of nature&nbsp;similar to appreciating arts, especially the&nbsp;visual arts and most notably painting. The&nbsp;question is to what extent this model can&nbsp;do justice to the aesthetic appreciation&nbsp;of nature qua nature. In response, it will&nbsp;be shown that at least for five important&nbsp;reasons, this model is not a sufficient one,&nbsp;and it can not capture all the characteristics&nbsp;of the aesthetic appreciation of nature. At&nbsp;the same time, referring to the exchanges&nbsp;between art and nature, it is argued that&nbsp;emphasizing on the inadequacy of the artcentered&nbsp;model does not mean that it is&nbsp;unable to enrich our aesthetic experience&nbsp;of nature in some important ways and to&nbsp;illuminate some of its dimensions without&nbsp;which it would remain dark.</p> طبیعت, هنر, ارج‌شناسی زیبایی‌شناسانه, قاب, امر تصویروار, تجربه زیبایی‌شناسانه nature, art, aesthetic appreciation, frame, the picturesque, aesthetic experience 7 16 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-157&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Olia مسعود علیا masoud.olia@gmail.com 10031947532846001834 10031947532846001834 Yes