en لحظه اخلاق زیست محیطی؛ لحظه افتراق؟ تخصصي Special پژوهشي Research این که آیا خلاقیت معماری سرشتی بیشتر هنری یا مهندسی دارد پرسشی است که تاریخی طولانی دارد ولی در عین حال هرگز پاسخی قطعی نیافته است. بحث هواداران جبهه هنری می‌تواند این باشد که با فناوری باید به منزله وسیله‌ای در خدمت یک هدف برخورد نمود و فناوری به تنهایی نمی‌تواند به زندگی ما معنا ببخشد. از سوی دیگر هواداران جبهه مهندسی نیز می‌توانند این بحث را مطرح کنند که خوب حل کردن مسائل منجر به راه‌های بهتری برای گذران زندگی روزمره می‌شود و این امر به نوبه خود زیبایی خاص خودش را به بار می‌آورد که فراتر از آن چیزی است که زیبایی‌شناسی مرسوم ابژه‌های زیبا به ما ارزانی می‌دارد. این دوگانه از جمله نشانگر رابطه پر فراز و نشیب نظام‌های ارزشی معماری و سایر هنرها است، چرا که هرچند همه آنها در برخی تلقی‌ها از زیبایی و نقش کنش خلاقه در ارتقای زندگی مخاطبان اشتراکاتی دارند تفاوتهایی که بین معماری (و به همان ترتیب سایر هنرهای کاربردی) و فرمهای کمتر کاربردی خلاقیت هنری دیده می‌شوند در ارزشهای مرتبط با آنها نیز منعکس هستند. به عبارت دیگر نظام‌های ارزشی معماری همواره به موازات نظام‌های ارزشی سایر رشته‌ها حرکت نمی‌کنند. مقاله حاضر با نظری به پاره‌ای مقاطع کلیدی تاریخ معماری مدرن نشان می‌دهد که اشتراکات و افتراقات نظامهای ارزشی معماری با سایر هنرها تا چه اندازه است و سپس این بررسی را به ظهور امروزی اخلاق زیست‌محیطی تسری می‌دهد تا این بحث را مطرح کند که به رغم لحن واقعیت‌گرا و غیر ایدئولوژیک اخلاق زیست‌محیطی این اخلاق نشانه‌ایی از دور دیگری از جدایی ارزشهای معماری و هنری از یکدیگر دارد که در آن، احتمالا نه برای اولین بار، سرمایه امر اخلاقی نه در نشانه‌شناسی و زیبایی‌شناسی خود ابژه بلکه در روندهای شکل‌گیری آن، و از آن مهم‌تر در قابلیت‌های اثر در ارتقای زندگی نهاده می‌شود. The question of whether architectural creativity is more of an artistic or engineering nature is one with a long history but also one with no conclusive answer. The art camp would argue that technology should be treated as a means towards and end, and that technology alone cannot give meaning to our lives. The engineering camp on the other hand would argue that good problem-solving results in better ways of living our everyday lives, and that this in turn brings about a beauty of its own which is beyond that offered by conventional aesthetics of beautiful objects. This dichotomy, among other things, epitomises the inconsistent relationship between architectural design value systems and those of other arts for although they share certain concepts about beauty and the role of each discipline’s creative products in enhancing their audiences’ and users’ lives, the influence of other ‘outside’ disciplines on architecture and other more applied arts can have an effect on diverting their value systems. Put differently, architectural value systems do not consistently parallel those of other arts. <div>This paper looks at some key moments in modern architectural history to show the degree to which architectural value systems share—or otherwise—the values of the other arts and then extend the survey to the present-day emergence of environmental ethics in architecture. It argues that the factual, non-ideological sound of environmental ethics may be promising, but it also signals the arrival of another period of drifting architectural and artistic value systems: one in which, perhaps not for the first time, the ethical is not invested in any kind of semantics and aesthetics of the product itself, but in the processes of its formation and, importantly, in the lifeenhancing possibilities of the work. </div> 128 147 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-83&slc_lang=en&sid=1 Seyed Hossein (Iradj) Moeini سید حسین (ایرج) معینی h_moeini@sbu.ac.ir 1003194753284600445 1003194753284600445 Yes