Kimiya-ye-Honar

fa مراتب نمادهای کیمیاگری در تناظر با عرفان و هنر اسلامی Manifestation of Alchemy Symbols in Corresponding with Islamic Mysticism and Art تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">کیمیاگری حکمتی کهن بوده که علاوه بر پیوند با علوم مختلف، با دین و عرفان نیز ارتباط داشته است. در اسلام بسیاری از اذکار و اعمال مرتبط با عرفان از کیمیا نشأت گرفته و عرفان نیز متقابلاً تأثیر زیادی بر روند گسترش کیمیا بین مسلمانان داشته است. کیمیاگری در ماهیت با عرفان اسلامی هماهنگ است؛ زیرا از سرچشمه‌ای قدسی نشأت می‌گیرد. بُعد روحانی همواره ارجح بر ابعاد مادی و ملموس کیمیاگری و رکن اصلی آن محسوب می‌گردد که در صورت حذف، مقام کیمیا به جایگاهی پایین‌تر در بین انواع علوم غریبه نزول می‌یابد و دیگر کیمیا نخواهد بود. با توجه به اینکه عرفان در شاکله هنر اسلامی سهیم بوده، امکان تشابه و تناظر نمادهای کیمیاگری در هنر اسلامی وجود دارد؛ بنابراین شناخت نمادهای کیمیاگری و چگونگی تجلی آن‌ها در هنر اسلامی حائز اهمیت است. اینکه نمادهای کیمیاگری چه ویژگی‌هایی دارند و چه تأثیری بر هنر اسلامی داشته‌اند، سؤال این پژوهش و دستیابی به نحوه تجلی این نمادها در هنر اسلامی، هدف این پژوهش است. در این پژوهش که به شیوه توصیفی- تحلیلی و با تأکید بر رویکرد سنت‌گرایانه و کلیت‌گرا انجام‌ گرفته، نمادهای کیمیاگری مرتبت‌بندی شده و با اصول هنر و عرفان اسلامی مقایسه شده‌اند. درنهایت این نتیجه به‌دست آمد که نمادهای کیمیاگری با مفاهیم عرفانی که شکل‌دهنده مهم‌ترین ویژگی‌های هنر اسلامی هستند، متناظر و هماهنگ هستند. قواعدی چون نگرش توحیدی، حرکت دایره‌وار و حلزونی نقوش، اهمیت کمال به‌عنوان هدف غایی، انعکاس عالم اکبر در عالم اصغر به‌عنوان اصول مشترک میان هنر و عرفان اسلامی و کیمیاگری هستند. این نکته، با توجه به قدمت بیشتر کیمیا، تأثیر کیمیا را بر هنر اسلامی نشان می‌دهد. </div> <div style="text-align: justify;">Alchemy is an ancient science that has been associated with various sciences, religions and mysticism. In Islam, many mystical prayers and practices have originated from the transcendental sciences, and mysticism has had a great impact on the spread of alchemy among Muslims. The nature of alchemy is in harmony with Islamic mysticism; because they branch out from sacred sources. If the spiritual part is eliminated, which has always prevailed over the tangible dimensions of alchemy and is the main pillar of alchemy, the status of alchemy will be reduced to a lower position among the various transcendental sciences and it will no longer be alchemy. Considering that Islamic art is formed from the rules of Islamic mysticism, it is possible to find similarities and correspondences between the symbols of alchemy in Islamic art, and therefore it is important to know the symbols of alchemy and how they manifest in Islamic art. What are the characteristics of alchemical symbols and what effect have they had on Islamic art? The question the aim of this research, and of this research is to see how the manifestation of these symbols in Islamic art is is achieved in This research has been done in a descriptive-analytical manner with a traditionalist and holistic approach. In order to reach the answer, the symbols of alchemy have been defined and ranked and compared with the principles of Islamic art and mysticism. Finally, it was concluded that the symbols of alchemy correspond and are in harmony with the mystical concepts that shape the most important features of Islamic art. Principles such as monotheistic attitude, circular and spiral movement of motifs, the importance of perfection as the ultimate goal, the reflection of the greater world in the lesser world are seen as common principles between Islamic art and mysticism and alchemy. This point, considering the older history of alchemy, shows the influence of alchemy on Islamic art.</div> نماد, کیمیاگری, عرفان اسلامی, هنر اسلامی, مراتب کیمیایی symbol, alchemy, Islamic Mysticism, Islamic art, Alchemy order 83 96 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-288&slc_lang=fa&sid=1 Najmeh Dastgheib نجمه دستغیب dastgheib.n@gmail.com 10031947532846005400 10031947532846005400 Yes Fatemeh Kateb فاطمه کاتب F.kateb@alzahra.ac.ir 10031947532846005401 10031947532846005401 No