[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
درباره پژوهشکده هنر::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
:: فراخوان دریافت مقالات انگلیسی ::

   فصلنامه علمی-پژوهشی «کیمیای‌هنر» به مدیر مسئولی «سیدکمال حاج‌سیدجوادی» و سردبیری «سیدغلامرضا اسلامی» که براساس مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دارای رتبه علمی- پژوهشی می‌باشد، شماره فصل زمستان خود را  به زبان انگلیسی اختصاص داده است.
     
این نشریه  به انتشار مقالات تألیفی پژوهشگران و صاحب‌نظران در موضوعات نقد و نظریه هنر، حکمت و فلسفه هنر، مبانی نظری تاریخ هنر و مطالعات میان‌رشته‌ای در حوزه هنر می‌پردازد. همچنین مقالات منتشر شده در این نشریه در پایگاه‌های استنادی جهان اسلام  (ISC)، اطلاعات نشریات علمی کشور و پایگاه مجلات تخصصی مرکز تحقیقات علوم اسلامی نمایه می‌شود. گفتنی است مقالات این فصلنامه به صورت متن کامل (full-text) در وب‌سایت این فصلنامه به آدرس www.kimiahonar.ir قابل مشاهده و دریافت است.
   
بر این ‌اساس از پژوهشگران و صاحب‌نظران دعوت می‌شود تا مقالات و پژوهش‌های تألیفی خود را در موضوعات فوق‌الذکر به زبان انگلیسی، حداکثر تا 31 دسامبر 2016، برابر با 11 دی ماه 1395 به سایت این نشریه www.kimiahonar.ir ارسال نموده و به منظور کسب اطلاعات بیشتر با این پژوهشکده به شماره‌های 2-66956190 تماس حاصل نمایند.

دفعات مشاهده: 3539 بار   |   دفعات چاپ: 105 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: رونمایی از سایت پژوهشکده هنر ::

سایت پژوهشکده هنر به آدرس aria.ac.ir آغاز به کار نموده است. 

علاقه‌مندان جهت آگاهی از برنامه‌ها و نشست‌های علمی پژوهشکده هنر به این آدرس مراجعه نمایند. 

دفعات مشاهده: 4069 بار   |   دفعات چاپ: 151 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش چهارمین نشست نقد و بررسی کتاب‌های هنر معاصر ::

کمیته هنر معاصر پژوهشکده هنر برگزار کرد:

 

چهارمین نشست نقد و بررسی کتاب‌های هنر معاصر با نقد دو کتاب

 

در چهارمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی نقد کتاب‌های هنر معاصر که با همکاری کمیته هنر معاصر پژوهشکده هنر و خانه هنرمندان برگزار می‌شود  کتاب‌های: "هنر معاصر؛ تاریخ و جغرافیا" از کاترین میه و  "هنر معاصر" اثر جولین استلا براس با حضور کارشناسان تحلیل و بررسی شد.

 

AWT IMAGE

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر وابسته به فرهنگستان هنر در این نشست که عصر چهارشنبه هفتم بهمن‌ماه در تالار «استاد جلیل شهناز» خانه هنرمندان با حضور علاقه‌مندان مباحث پژوهشی- تحلیلی هنر معاصر برگزار شد ابتدا مجری برنامه در خصوص دو کتاب مورد بررسی و علت پرداختن به دو کتاب در یک نشست –که برای نخستین بار صورت می‌گیرد –توضیحاتی ارائه داد و به اختصار، مواردی از قبیل: مباحث و فصل‌بندی‌ها و نیز دیدگاههای نویسندگان کتاب و منظرها و خاستگاههای تئوریک آنها را برشمرد. آنگاه جمال عرب‌زاده مدرس دانشگاه هنر و فارغ‌التحصیل دکتری هنرهای تجسمی از دانشگاه استراسبورگ فرانسه که نگارش مقالات پژوهشی و ترجمه‌های متعدد در حوزه هنر معاصر جهان را در کارنامه خود دارد درباره کتاب  "هنر معاصر؛ تاریخ و جغرافیا" تألیف کاترین میه سخن گفت.

 

وی در ابتدا با اشاره به سفر این نویسنده به ایران در چند سال گذشته به معرفی جایگاه و پیشینه وی از دهه 60 میلادی در عرصه نقد هنری فرانسه و اعتبار و نام شناخته شده او در حمایت از هنرمندان این کشور بویژه در حیطه هنرهای مفهومی و مینی‌مال پرداخت و وی را از جمله پرسابقه‌ترین مدیران یک نشریه هنری با رویکرد تخصصی مطالعات هنر معاصر در اروپا (ART PRESS) شمرد که متفکرانی چون دریدا و سارتر در نشریه وی قلم زده‌اند. عرب‌زاده در ادامه به ساختار و صورت‌بندی مباحث ارائه شده در کتاب کاترین میه  اشاره کرد و گفت: «کتاب دارای مثال‌های توصیفی فراوان و پرشمار است تا فهم مطلب را برای خواننده هموارتر سازد. کتاب را می‌توان به دو بخش کلی تقسیم کرد و با خواندن آن هرچه به جلوتر می‌رویم متوجه می‌شویم که نویسنده، مفهوم "معاصریت" را تنها در کیفیت خود اثر جستجو نمی‌کند  بلکه آن را در نسبت و ارتباط با المان‌های دیگری همچون: زمان، مکان، منتقدان، مخاطبان و هنرمندان دسته‌بندی و تحلیل می‌کند. در این راستا نویسنده مثال‌های متعددی را از نمایشگاههای مختلف در زمان‌ها و موقعیت‌های مختلف می‌آورد تا باور متعارف ما را از هنر معاصر توسعه بخشد.» وی افزود: «اساساً یکی از مهم‌ترین محورها و مؤلفه‌های کار کاترین میه کاوش در "ماهیت معاصریت" یک اثر هنری است و طرح این پرسش که: آیا اثری که امروز خلق می‌شود لزوماً می‌تواند یک اثر "معاصر" هم تلقی شود؟  پاسخی که او به این سؤال می‌دهد چندوجهی است: مخاطبان، نهادهای مؤثر در شکل‌گیری یک اثر هنری، نگاه انتقادی به حقیقت و ... .»

وی در ادامه به کارکرد موزه‌ها از دیدگاه نویسنده اشاره کرد و یادآور شد: «او پیدایش موزه های هنر معاصر را در بستر کارکردی که متفاوت از موزه‌های هنر مدرن هستند بررسی می‌کند و در واقع از دید او موزه‌ها نخستین پایگاههایی هستند که هنر معاصر فتح می‌کند چرا که به ژانری محدود نمی‌شوند.»

 

مترجم کتاب در ادامه به ترسیم تفاوت میان هنر معاصر و هنر مدرن از منظر نویسنده پرداخت و اظهار داشت: «کارکرد جدی موزه‌ها با هنر مدرن همراه بودهاست. کسانی که هنر مانه را پیشرو می‌دانستند درست است که آن را غیر اخلاقی یا غیر زیباشناسانه –مطابق معیارهای متعارف –ارزیابی می‌کردند اما در هر حالت آن را یک "نقاشی" می‌دیدند اما خصوصیت هنر معاصر آن است که به ژانر خاصی منحصر و محدود نمی‌شود و همین در آغاز مهم‌ترین معضل موزه‌ها برای نگهداری آثار محسوب می‌شد.»

 

عربزاده ادمه داد: «مسأله بعدی که نویسنده به آن می‌پردازد منسجم و حرفه‌ای‌تر شدن نهادهایی است که در کار سامان‌بخشی و عرضه تولیدات هنری هستند و چرخه اقتصادی آن را شکل می‌دهند.

 

در ادامه نویسنده به موضوع جغرافیای هنر معاصر می‌پردازد. او معتقد است هنر معاصر هنر گشوده‌ای به مفاهیم و کنش‌های هنری مختلف است و طیفی وسیع و متنوع از هنرها را پوشش می‌دهد. به عنوان مثال هنر آفریقایی مبتنی بر آیین‌های بومی و قومی در کنار هنر اروپایی که بر این اساس ارجاع به هنر بومی یا پریمیتیو در هنر معاصر از موضع یک هنر صورت می‌گیرد و نه چون گذشته در شکل اسناد مردم‌شناختی.  مؤلف در ادامه بحث گسترش شبکه هنری بیینال‌ها و بازارهای هنر را در امتداد جهانی شدن این روند و رویکرد بررسی می‌کند.»

 

عرب‌زاده آنگاه به تبیین مباحث بخش دوم کتاب پرداخت: «بخش دوم کتاب در کلیت خود، هنر معاصر را میراث‌دار هنر مدرن می‌داند و در بخش آخر نیز به مفاهیم مهم برای مدرنیست‌ها اشاره می‌کند. مواردی همچون: نسبت ماده و مدیوم هنری و مرگ، معنویت از دست رفته، نسبت حقیقت و خیال در هنر معاصر و ... . میه معتقد است : هنر معاصر به اصل زندگی نزدیک شده و به نوعی بازنمایی زندگی و حقیقت گردیده و این هشدار و زنگ خطری است که واقعیت زندگی و هنر رفته رفته با هم یکی شوند و کشش و کنش هنرمند کاملاً تسلیم و مقهور واقعیت زندگی شود. اینجا است که هنر یا برده بازار می‌شود یا ابزار سیاست.»

 

نگاه به هنر جدید با زاویه دید مارکسیستی

 

در ادامه نوبت به علی گلستانه (منتقد و پژوهشگر هنر معاصر ایران و مباحث تئوریک هنر جهان) رسید تا نقطه‌نظرهای خود را پیرامون اثر مورد بحث و مواضع نویسنده تشریح کند.

 

گلستانه سخن خود را با بیان مشابهت‌های استلا براس و فردریک جیمسون نظریه‌پرداز پست‌مدرنیسم آغاز کرد و گفت: «هر دو نفر به دنبال یک کلان روایت و معنای واحد در آشوب نظریه‌ها و مفاهیم متکثر و ناهمگون هستند و تحلیل می‌کنند که هم تولید فرهنگی و هم مناسبات اجتماعی و سیاسی در یک کلان روایت قابل توضیح است.  استلا براس هنر معاصر را با فروپاشی شوروی در 1989 همزمان می‌داند و نسبت به آنچه که: ترویج صادرات استانداردهای هنری از نیویورک عنوان می‌کند موضع انتقادی دارد و معتقد است اقتصاد هنر یا اقتصاد آزاد در وجه کلان و بزرگ‌تر با فعالیت و کنش آزادانه هنر به طور مستقیم در ارتباط است و تولید هنر بدون تکیه بر یک اقتصاد قدرتمند و قوی بنیان هرگز ممکن نیست. نکته دیگر این است که هنر در جامعه سرمایه‌داری همواره به عنوان یک عرصه کاملاً متمایز از فرهنگ توده طرح می‌شود یعنی اگر محصولات فرهنگ توده به قصد عرضه به عوام تولید می‌شود در مقابل، تولیدات هنری خلاقه به طور آزادانه و بدون سانسور و ممیزی عرضه می‌شود و فاقد آن محدودیت و کنترل‌شدگی است. او در این مورد از  اجرای هنرمندی در یک بیینال جهانی  مثال می‌آورد که در پوست سگ رفته بود و مردم را گاز می‌گرفت. استلا براس معتقد است که این آزادی دنیای هنر در جوامع سرمایه‌داری، کارکردی کاملاً ایدئولوژیک دارد و با استناد به یکی از مباحث پیر بوردیو می‌گوید: هنر به مصرف‌کنندگان و مخاطبان محدود خود این اطمینان را می‌دهد که هر چند دنیای امروز آکنده از فساد و زد و بند و خشونت و بی‌رحمی و  دروغ و وحشیگری است ما تولید و مصرف‌کنندگان هنر از این قاعده مستثنی هستیم. ضمن آن که حیطه آزاد فعالیت‌های هنری برای دولت‌ها این تضمین را می‌آورد که نوعی از آزادی در جهان امروز قابل احراز است که می‌تواند از محدودیت‌ها و اجبارهای کلی حاکم بر این جهان مصون باشد. او می‌گوید آثار هنری می‌توانند آرمانشهرهای کوچکی بسازند که در آن مخاطبان آزادانه با هم و با آثار در تعامل باشند و رابطه و همکنشی کاملاً آزادی را با هم تجربه کنند و این امکان یک کنش سیاسی واقعی را فراهم می‌سازد که هرگاه از دل این فضا قدم بیرون گذاریم دیگر قبول سلطه برای ما دشوار خواهد بود.»

 

 گلستانه در ادامه در تبیین مواضع نویسنده ادامه داد: «استلابراس در ادامه به تشریح مواضع منتقدان فرهنگ سرمایه‌داری و خاستگاه فکری آنان پرداخت: «منتقدانی که به مسائل و بنیادهای اصلی سرمایه‌داری امروز اعتراض دارند از دل این فضاها بیرون نمی‌آیند و  مواردی فرعی و حاشیه‌ای همچون حق آزادی برهنگی برایشان مهم‌تر به نظر می‌رسد. بنابراین شکلی از آزادی عرضه می‌شود که هم ناقص است و هم محدود.  سومین محور که استلا براس در نقد "منطقه آزاد هنر" طرح می‌کند این است که نشانه‌های فرهنگی ترکیب می‌شوند و مرزها فرو می‌ریزند. در این هم‌آمیزی مرزها و نشانه‌ها بیان دیگری از در هم شکستن مرزها در نظام بازار آزاد را جلوه‌گر می‌یابیم که تمام هویت‌ها را در دل خود ادغام می‌کند و این درهم‌آمیختگی نشانه‌های فرهنگی بخش دیگری از درهم‌آمیختگی فرهنگ‌ها و ارزش‌ها در نظام بازار آزاد است که آنچنان به زبان اصلی و مسلط تولید هنری امروز تبدیل شده که هنرمندانی که نمی‌خواهند از این بیان استفاده کنند همانند بازمانده‌های دورانی عجیب و ناشناخته جلوه می‌کنند.»

 

 علی گلستانه در بیان غیر عقلانی شدن هنر در جهان امروز از دید نویسنده خاطرنشان کرد : «هنر بعد از 1989 و آغاز دوران پس از جنگ سرد یک دوره رونق اقتصادی را پشت سر می‌گذارد که تولیدات هنری تلخ دهه 80 جای خود را با آثاری زیبا، نمایشی و مسحورکننده عوض می‌کنند و بازار هنری نیز به این تولیدات و محصولات درخشان و پرزرق و برق روی خوش نشان می‌دهد و از اینجاست که به تبدیل تولیدات هنری به تولیدات توده مردم و نزدیک شدن به تولیدات صنعتی و دنیای کالاها می‌رسد.» او این چنین نتیجه می‌گیرد که: «اگر این بازمانده آن ایده پست‌مدرنیستی درهم آمیختن ژانرهای والا و پست باشد درهم آمیختگی هنر با تولیدات عامه مردم شکل انحراف یافته این ایده است. با نزدیک و نزدیک‌تر شدن تولیدات هنری به تولیدات فرهنگ عامیانه، عرصه هنر همچنان والایی و تقدس خود را حفظ می‌کند و رازآمیز و جادویی می‌ماند.» گلستانه در ادامه به استدلال‌های چهارگانه نویسنده در اینکه هنر امروز هنری غیرعقلانی و غیر قابل شناخت است اشاره کرد و افزود: «اولین دلیل از دید او آن است که ما معیارهایی برای تشخیص ظاهر اثر هنری از اثر غیر هنری داریم. دوم اینکه آثار هنری مشابهاتی دارند. سوم اینکه جهان هنر قاطعانه جلوی ورود بعضی آثار را می‌گیرد و سرانجام چهارم اینکه ما هر روز شاهدیم که در فرهنگ عوام عناصری از هنر گرفته شده و وارد تبلیغات و دنیای مصرف می‌شود و این باعث هرچه آشناتر شدن مردم با عناصر و نشانه‌های هنری می‌شود.» نکته بعدی که گلستانه به آن اشاره کرد بحث تکثرگرایی و چند فرهنگی بود. وی در این بخش یادآور شد: «جشنواره‌هایی که در جهان سوم برگزار می‌شود ترویج زبان هنری کشورهای پیشرفته صنعتی و مبتنی بر معیارهای سخن‌پردازی زبان جهانی هنر است که همان زبان مسلط نظام اقتصاد جهانی است.  در نهایت او بر این نکته تأکید می‌ورزد که بین ادعاهای هنر جدید و کارکرد واقعی هنر در جهان امروز یک تناقض وسیع وجود دارد و از این تناقض می‌توان به نفع تبدیل هنر به یک مبارزه سیاسی بهره جست. هنگامی که میان مناسبات تولید و ابزار تولید تناقض ایجاد می‌شود مقدمه یک انقلاب است.»  گلستانه سخن خود را با این جمله و نتیجه‌گیری از نویسنده کتاب جمع‌بندی و به پایان رساند: «هنر باید از ژست و موضع بی‌کارکرد بودن و  فقدان کاربردی شدن بیرون بیاید و کاربردی شود. نزدیک کردن هنر به یک کنش واقعی سیاسی و اینکه از قالب هنر بودن صرف بدر آید و خودش را نفی کند و تبدیل به یک کنش مستقیم سیاسی شود که از آن نمادها و نشانه‌ها تهی باشد یک روند مثبت خواهد بود.»

 

گفتنی است سلسله نشست‌های تخصصی نقد و بررسی کتاب‌های تازه انتشار یافته در حوزه هنرپژوهی معاصر ایران و جهان با حضور مؤلفان، مترجمان و عموم علاقه‌مندان مباحث نظری –تحلیلی هنر همچنان تداوم خواهد داشت. 

 

دفعات مشاهده: 4009 بار   |   دفعات چاپ: 154 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: زمان برگزاری کارگاه «نماد‌شناسی هنر شرق» به تعویق افتاد ::

زمان برگزاری کارگاه «نماد‌شناسی هنر شرق» به تعویق افتاد.

تاریخ دقیق برگزاری این کارگاه متعاقبا اعلام خواهد شد. 

دفعات مشاهده: 3998 بار   |   دفعات چاپ: 139 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: چهارمین نشست از سلسله نشست‌های بررسی کتاب‌های هنر معاصر ::

AWT IMAGE

   

چهارمین نشست از سلسله نشست‌های بررسی کتاب‌های هنر معاصر به همت کمیته هنر معاصر پژوهشکده هنر و خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود. 

 

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر، چهارمین نشست از سلسله نشست‌های بررسی کتاب‌های هنر معاصر به همت کمیته هنر معاصر گروه تاریخ هنر پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر و خانه هنرمندان ایران با هدف نقد و تحلیل علمی کتاب‌های منتشر شده در حوزه هنر معاصر برگزار می‌شود. در این نشست کتاب‌های «هنر معاصر» نوشته‌ی جولیان استلابراس (ترجمه‌ی احمدرضا تقاء) و «هنر معاصر: تاریخ و جغرافیا»، نوشته‌ی کاترین میه (ترجمه‌ی مهشید نونهالی) با حضور علی گلستانه و جمال عربزاده، از کارشناسان تاریخ هنر و نقد هنر، تحلیل و بررسی خواهند شد.

 

در کتاب «هنر معاصر» علاوه بر طیف مسایل سیاسی و اقتصادی که پیرامون وضعیت متاخر هنر غربی مطرح شده، بخش‌هایی هم به بحث درباره هنر کوبا، چین، هنر روسیه و کشورهای اسکاندیناوی اختصاص داده شده است. همچنین این کتاب را می‌توان تحلیلی بر هنر در دوران پسامدرن قلمداد کرد. اشارات بسیار نویسنده به شاکله‌های هنری مختلف در دوران پسامدرن چون هنر چیدمان، هنر اجرا و ویدیوآرت و همچنین آثار هنرمندانی چون «دیمین هرست» و بیان ویژگی‌های پست‌مدرنیستی این آثار، مخاطب را با تحلیلی از هنر دوران پسامدرن مواجه می‌سازد.

 

کتاب «هنر معاصر- تاریخ و جغرافیا» نیز در پی یافتن پاسخی ناممکن درباره‌ی مفهوم معاصر بودن است. نویسنده با کنکاش در تاریخ هنر معاصر به ویژه شیوه و روش های نوین سعی کرده است نقش عوامل مؤثر در ثبت اثری به عنوان هنر گام بردارد. او در این راه با گوشه چشمی به تاریخ هنر بی آنکه قصد تاریخ نگاری داشته باشد، به مهمترین این عوامل توجه کرده است. کتاب حاضر درک ما در شناخت فاصله ها و استنباط های پر ابهام و ایهام‌مان از مفهوم معاصر را روشن می‌کند.

این نشست که حضور در آن برای عموم علاقه‌مندان آزاد است در روز چهارشنبه 7 بهمن‌ماه 1394 از ساعت 17 الی 19 در سالن «استاد جلیل شهناز» خانه هنرمندان ایران به آدرس تهران، خیابان طالقانی، خیابان شهید موسوی (فرصت شمالی)، باغ هنر برگزار خواهد شد.

دفعات مشاهده: 4135 بار   |   دفعات چاپ: 157 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش کارگاه آموزشی «معرفی هنر سوزن‌دوزی زردشتی» ::

پژوهشکده هنر، کارگاه آموزشی «معرفی هنر سوزن‌دوزی زردشتی» را برگزار کرد:

بازآرایی گل و نقش‌های زردشتی به روایت کتایون مزداپور

 

AWT IMAGE

در ادامه سلسله کارگاههای آموزشی و تخصصی پژوهشکده هنر که با هدف ارتقاء آگاهی علاقه‌مندان به آیین، سنت و تاریخ هنرهای ایرانی برگزار می‌شود این بار کارگاه «معرفی هنر سوزن‌دوزی زردشتی» میزبان دکتر کتایون مزداپور،استاد بازنشسته و پژوهشگر حوزه فرهنگ و اسطوره‌شناسی بود تا از سیر تاریخی تا زیبایی‌شناسی این هنر از یاد رفته و اصیل متعلق به یکی از کهن‌ترین اقوام این سرزمین با نمایش تصاویر و نمونه‌های موجود ازاین هنر سخن بگوید.

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر وابسته به فرهنگستان هنر این نشست که عصر روز چهارشنبه شانزدهم دی از ساعت ۱۴ تا ۱۸ در دو بخش برگزار شد به آشنایی با هنر سوزن‌دوزی یا "گل و نقش" زردشتی اختصاص داشت که در آن کتایون مزداپور، سیر تحول این هنر ظریف و کهن را بر بستری از تاریخ، اقلیم، نمادشناسی و کارکردهای اجتماعی به روایت نشست.

از ایده و آیین تا اقتصاد و قوم‌نگاری یک هنر...همه چیز درباره "گل و نقش"

 

کتایون مزداپور  کارگاه را با تعریف و پیشینه تاریخی و خاستگاه بومی و اقلیمی این هنر آغاز کرد: «"گل و نقش" اسم قدیمی و کمتر شناخته شده هنر سوزن‌دوزی نزد زنان زردشتی هم در "یزد" و هم در "کرمان" بوده و این هنر هم بیشتر در این دو منطقه رواج داشته است. دو منطقه‌ای که به نوعی زیست‌بوم بیشترین جمعیت زردشتیان ایران هم محسوب می‌شده است. هم اکنون از این هنر تنها نمونه‌های معدودی باقی مانده و احتمال دارد کهن‌ترین نمونه‌هایش که من نام "نقشینه" را برایش انتخاب کرده‌ام قدمتی بیشتر از ۱۵۰۰  سال داشته باشد. این نقش‌ها عمدتاً دوختی ظریف و نازک دارد و افزون بر آنکه دشواری دوخت و ظرافت بسیار درآن هست صرف وقت زیاد و استعداد بالایی هم می‌طلبیده است.» وی در ادامه با نشان دادن نمونه‌های تصویری از نقوش ایجاد شده با الهام از الگوهای "گل و نقش" از جمله : "سرو خمیده"، "طاووس"، "ماهی" و "گل" به تحلیل این هنر از منظر خاستگاه و موقعیت اقتصادی خانواده پرداخت: «با توجه به جوانب مختلف به نظر می‌رسد این هنر با خودکفایی اقتصادی خانواده ارتباطی تنگاتنگ داشته و رواج آن نیز بر چنین زمینه‌ای امکان‌پذیر بوده است.» وی آنگاه با نشان دادن اشیائی از قبیل کیف، جلد آینه و...که با گل و نقش تزیین شده یادآور شد:

«تزیین جامه با گل و نقش، هنری است که اصطلاحا به آن "هنر مصرفی" می‌گویند اما چون این نقش روی لباس طراحی و اجرا می‌شده طبیعتاً خیلی زود فرسوده و کهنه می‌شده و از بین می‌رفته در حالیکه اگر برروی تابلو نقاشی یا ظروف نقره یا برروی دیوارهای سنگی بوده هرگز اینقدر زود در معرض پوسیدگی و از میان رفتن نبوده است.» وی سپس دو عامل را در از میان رفتن این هنر و الگوهای آن تشریح کرد:  «اول- گل و نقش را روی پارچه‌های کم‌دوام و آسیب‌پذیر ابریشم می‌دوختند که طاقت شستشو و آفتاب را نمی‌آورد و خیلی زود از بین می‌رفت و این هنر دشواردوخت و پر دقت و ظرافت هم در نتیجه عمر کوتاهی داشت و نمونه‌های بسیار کمی از خود به جا گذاشت. دوم- دشواری  و ظرافت نقش‌های این هنر است که میزان زیادی از دقت و حساسیت را می‌طلبیده است.» 

مزداپور در ادامه با اشاره به تجملی و فاخر بودن این جامه‌ها و کارکرد تشریفاتی آنها به طرح دو پرسش درباره این هنر پرداخت که اولی به کهن‌ترین خاستگاههای تاریخی- طبقاتی و دیگری به چشم‌انداز آینده و موقعیت امروزین آن مرتبط بود: 

اول- در هنر زردشتی‌دوزی آیا بقایایی از طبقه مرفه جامعه ساسانی می‌توان یافت؟

دوم- برای گل و نقش در صنعت جامه دوزی و پوشاک امروز و الگوهای تزیینی که پسند بازار و مصرف کننده امروز باشد چه کارکردها و چه راههایی می‌توان اندیشید و اساساً چه راهکارهایی را می‌توان برای پیوند این هنر با صنعت، فن‌آوری و مخاطب امروز پیشنهاد کرد؟

پس از آن وی با اشاره به یکسان شدگی پوشش در روند جهانی شدن و از میان رفتن تنوع و گوناگونی فرهنگ‌ها و ملیت‌ها حتی نزد اقوام و قبایل دست‌نخورده جهان به دگرگونی جامه زردشتیان ایران پرداخت و از ریشه‌های تاریخی این پوشش گفت: «ما هنوز به طور دقیق نمی‌دانیم جامه‌ای که زردشتیان یزد و کرمان می‌پوشیدند دقیقاً از کی و به چه صورت شکل گرفت همچنان که این سنت را در جنوب و در نزد بانوان بندری هم با تغییراتی می‌توان دید اما از دوره صفویه و حتی قرون پیش از آن نیز آثار و شواهد و مستندات کافی در دست داریم که نشان می‌دهد این طرز پوشش ازآن زمان معمول بوده و کاربرد داشته است. مسأله دیگر ضرورت متمایز بودن اقلیت‌ها به لحاظ پوشش و اصرار بر جدا بودن لباس آنها از اکثریت بوده است.»

بازتاب جهان‌بینی و بینش زردشتی در شیوه پژوهی و نمادشناسی "گل و نقش"

 

در این بخش دکتر کتایون مزداپور به انعکاس جهان‌بینی و بازتاب بینش کلی زردشتی و تصورات و مفاهیم کهن آن در قالب رنگ و نقش پرداخت و مواردی از جمله: رنگ‌های روشن و شاد، پرهیز از رنگ‌های تیره و خاکستری، استفاده از تصویر درخت، ماهی، پرنده و گل و احتراز از نقوش جانوران خطرناک یا درنده همچون مار و شیر و اژدها و حتی درونمایه‌های اساطیری و نمادین این عناصر را در تبیین مدعای خود برشمرد. وی در بیان هستی‌شناسی این نقوش هم گفت: «آنچه در پس این دنیای رنگ‌هاو نقش‌ها می‌بینیم یکسر اشاره به آفاقی از زیستن خوش و شادکامانه و شیرین است و از هرگونه داستان و معنای اساطیری خالی است و تنها طرح است با تمام سادگی ممکن. طرح‌هایی که نه نشان از ترکیب انسان و حیوان دارد و نه صید ماهی یا پرنده را به دست انسان به نمایش می‌گذارد.»

وی آنگاه به سیر تاریخی تغییر این جامه در کرمان و یزد با اشاره به نقش افرادی چون ارباب کیخسرو شاهرخ، تأثیر ظهور صنعت عکاسی در ضبط تغییرات رخ داده در لباس، از میان رفتن تدریجی تفاوت و تمایز میان لباس زردشتیان با دیگر اقشار درپی روند همسان شدن لباس پرداخت و با طرح مباحثی چون تغییر و تحولات دوران پهلوی اول و کشف حجاب، رشد صنعت و فن‌آوری روز که در نوع لباس و شکل کاربرد آن مدخلیت داشته به یکی دیگر از وجوه این تحول و دگرگونی بر مبنای تغییر در "سنت فرهنگی" و "خاستگاه اقتصادی" اشاره کرد و گفت: «شرایط بازار و ارتباط آن با وضع خانه و خانواده روشن می‌کند که تهیه لباس بخش مهمی از هزینه‌های جاری و روزانه را پس از خوراک و احتمالاً درمان به خود اختصاص می‌داده و طبیعتاً در اقتصاد خودکفای خانواده‌های طبقه ضعیف و کم‌درآمد، گل و نقش نمی‌توانسته جایگاه چندانی بیابد.»

وی در بخش زوال سنت‌های فرهنگی و قومی که این شیوه و شکل پوشش را درخود می‌پروردند نیز خاطرنشان کرد: «در گذشته شاهد سنت‌هایی چون: "به استاد رفتن" یا "چرخستان" درمیان زردشتیان بودیم که بستر مناسبی برای آموختن و انتقال و اشاعه "گل و نقش" بوده اما رفته رفته تغییر نسل‌ها موجب فراموشی این سنتها و درنتیجه گسست فرهنگی شد.»

  

تشریح اجزا و عناصر لباس‌‌های زردشتی

 

در این بخش اجزا و عناصر البسه زردشتیان شامل: قبا، دستار، عرقچین یا کلاه، سدره، کفش و گیوه، چادرشب( لباس مردانه) و مکنا، شوال(صورت تغییریافته شلوار)، پیراهن، لچک، سایه کویی، سدرهبه تفکیک و همراه با شیوه دوخت گل و نقش بر هریک تشریح شد. همچنین مواردی ازقبیل: ترتیب گل و نقش‌ها، میزان ظرافت هر گل و نقش، نوع ترکیب گل و نقش با طراحی پارچه ، شفاهی و ذهنی بودن این نقوش مورد اشاره قرار گرفت.

   

فلسفه و درونمایه  فکری نقوش-  از "صورت"  تا  "انتزاع"

 

مزداپور بخش نخست این کارگاه پژوهشی را با اشاره به ابهامات موجود در خصوص فلسفه و پس‌زمینه‌های فکری نقوش گیاهی و جانوری به پایان برد و سخن خود را اینگونه جمع‌بندی کرد: «هنر ایران یک هنر تجریدی- انتزاعی است و وقتی به مرحله اجرا رسیده با اصل خود فاصله بسیاری پیدا کرده است.»

بخش دوم کارگاه  آموزش عملی شیوه‌های دوخت و الگوهای "گل و نقش"

 

دربخش دوم که پس از یک استراحت کوتاه آغاز شد خانم‌ها : شیرین مزداپور و نسیم نمازی به آموزش عملی شیوه‌های دوخت و الگوهای گل و نقش با ارائه نمونه‌های مختلف آن پرداختند. بدین‌ترتیب کارگاه یک روزه  سوزن‌دوزی زردشتیان ایران با معرفی هنری که آیینه‌ای از اصالت‌ها و ظرافت‌های سنت هنری یکی از ریشه‌دارترین و کهن‌ترین اقوام ایرانی است به کار خود پایان داد.

یادآور می‌شود پژوهشکده هنر نشست‌ها و کارگاه‌های تخصصی خود را برای علاقه‌مندان هنرهای ایران و جهان ادامه خواهد داد.

دفعات مشاهده: 4126 بار   |   دفعات چاپ: 164 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش کارگاه تخصصی «جستجوی متون و منابع هنری در اینترنت» ::

حمید سوری  کارگاه تخصصی «جستجوی متون و منابع هنری در اینترنت» را برگزار کرد

 

AWT IMAGE

 

در ادامه کارگاه‌های تخصصی پژوهشکده هنر، کارگاه یک‌روزه «جستجوی متون و منابع هنری در اینترنت» با حضور علاقه‌مندان و توسط حمید سوری برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر در این کارگاه که روز چهارشنبه دوم دی‌ماه از ساعت 15 تا 19 در محل پژوهشکده برگزار شد، حمید سوری مدرس، پژوهشگر و صاحب‌نظر نام‌آشنای هنری، شیوه‌های جستجو، انتخاب، ارزشیابی کیفی- محتوایی و دسته‌بندی منابع و متون هنری در اینترنت را برای حاضران تشریح کرد که سرفصل‌های محوری مباحث طرح شده در پی می‌آید:

انتخاب واژگان

در این بخش حمید سوری به مواردی همچون انتخاب واژگان یا عبارت کلیدی، واژگان آکادمیک و حرفه‌ای  و روش‌شناسی آن پرداخت و گفت: جستجوگر گوگل با وجود قدرت بسیار زیادش یک نتیجه مخرب و زیان‌بار می‌تواند به‌همراه داشته باشد و آن "گوگلی شدن" ذهن ماست. ما باید از ابتدا به این فکر کنیم که معمولاً چه واژه‌هایی درباره موضوع مورد نظر می‌آید. میزان و فراوانی مخاطب، شناخته شدگی و شهرت (popularity) و میزان و حجم رجوع به آن سایت از اهمیت زیادی برخوردار است. وی آنگاه به استاندارد تعداد واژگان مورد جستجو پرداخت: یک یا دو واژه بسیار کم است. واژگان زیاد هم در بسیاری مواقع به نتایج درستی منتهی نمی‌شوند. بهترین قاعده: 3 تا 5 واژه مرتبط است. وی آنگاه به مواردی چون: "واو" تلویحی، ذکر عبارت دقیق، حذف عبارات بسیار رایج، حروف تعریف، حروف اضافه و....... با ذکر نمونه‌ها و موارد عینی در جستجوی سایت‌ها اشاره کرد.  از موارد دیگر که سوری به آنها پرداخت: مشتقات اتوماتیک واژگان، اهمیت ترتیب واژگان، تفاوت حروف بزرگ و کوچک در فرآیند جستجو، آوردن “a”  یا “ the” به قصد انحصار و قطعیت کلمه مورد جستجو  و به حساب نیامدن نشانه‌های وصل و فصل، گیومه، علامت تعجب و... در گوگل بود.

سوری در ادامه به امکانات زیاد“advanced search”  که برای پژوهش‌ها بسیار مفید است اشاره کرد و موارد آن ازجمله: زبان، منطقه، مساحت، اندازه، وزن، و... را در یافتن موضوع مورد جستجو توضیح داد.  وی سپس به امکانات "ویکی پدیا" و روش کار و نقاط قوت و ضعف آن اشاره کرد و گفت: ویکی پدیا به عنوان یک “open source”  یا "منبع باز" در تحقیقات به کار می‌رود و اصلاً برای پژوهش مناسب نیست اما به عنوان اولین نقطه شروع قابل استفاده است و اطلاعات ارزشمندی به ما می‌دهد از جمله ارجاعاتی که به منابع، کتاب‌ها، اخبار و مقالات و... پیرامون آن موضوع دارد. سوری سپس به “search tool” اشاره کرد و امکانات آن را برای جستجوی تصویر همراه با گزینه‌های: رنگ، زمان، علامت دوربین جلوی هر صفحه برشمرد که حاوی تصویر است.

حمید سوری بخش دوم این کارگاه را با طرح مباحثی در خصوص چگونگی دستیابی سریع به موضوعات آکادمیک، اطلاعات مرتبط با کتاب و دانلود کتاب، امکانات “Google book” و  “ Google scholar” آغاز کرد و تأکید نمود: باید " گوُگل اسکالر" را جزو “favorite” های دایمی خود قرار دهید چرا که نقل قول‌های پایین هر عنوان نشان از دقت و اعتبار آن دارد.  ما را به مقالات مرتبط راهنمایی می‌کند و کمک ویژه‌ای برای پژوهش در اختیار می‌گذارد.

ارزشیابی منابع اینترنتی

در این بخش، سوری در بیان ضرورت این امر برای پژوهشگران و در پاسخ به این پرسش که: چرا ارزشیابی منابع اینترنتی مهم است؟ به این موارد اشاره کرد:

  1. چون هرکسی می‌تواند در اینترنت مطالبی را با هر سلیقه و کیفیت انتشار دهد.
  2. امکان کنترل کیفی مطالب در اینترنت وجود ندارد.
  3. بسیاری از مطالب و صفحات اینترنتی به روز نمی شوند.

AWT IMAGE

راههای اعتبارسنجی یک منبع اینترنتی

در این بخش، مهم‌ترین ضرورت اعتبارسنجی کیفی یک منبع در اینترنت، اطمینان پژوهشگر از اعتماد و اعتبار آن عنوان شد و شیوه های اعتبارسنجی در این موارد مورد بررسی قرار گرفت:

  1. توجه به نشانی سایت ( شخص، نهاد، دولت، و...)
  2. ظاهر سایت
  3. چه کسانی سایت را اداره می کنند؟ حامیان سایت؟
  4.  انگیزه گردانندگان سایت؟ ( آگاهی، اقناع، استهزاء، فروش و تجارت، و...)
  5. نویسنده یا نویسندگان سایت؟ پس‌زمینه فکری؟ دردسترس بودن مشخصات آنها؟

ارزشیابی محتوایی

پس از اشاره‌ای به رده‌بندی کیفی سایت‌ها از جمله: (ac- edu) ، (co- com)،  (Gov) ، (org) نوبت به بخش ارزشیابی محتوایی رسید که در این بخش، مباحثی از قبیل: بحث اقناعی، گزاره‌ها ( فکت-fact )، حجم و کیفیت اطلاعات، دیدگاه و نظرگاه، مبتنی بودن بر استدلال و شواهد یا حکم و پیشداوری، تعصبی و جنجالی بودن یا رویکرد منطقی و به دور از سفسطه،  نسبت بحث‌ها و نتیجه‌گیری‌ها با منطق و حقیقت یا غیر آن، یکطرفه بودن بحث یا پرداختن به جنبه‌های مختلف یک مسأله، متناسب بودن سطح سایت با سطح پژوهش، میزان و حجم ارجاع‌دهی به منابع اصلی، قابل اعتماد بودن منابع، میزان اصالت اطلاعات، میزان دقیق و جدید بودن اطلاعات، نوع نگارش و کیفیت لحن، کلی یا جزیی دیدن مسأله و دقیق و فراگیر دیدن و... مورد اشاره قرار گرفت.

ارزشیابی منابع اینترنتی ( کارهای کارآگاهی)

در این قسمت نیز مواردی چون: جستجوی نویسنده در صورت ناشناس بودن، بررسی پس‌زمینه، فلسفه، مروری بر لینک‌ها ( به- از )، نگاهی به صفحات مشابه در گوگل، بررسی نشانی سایت در : (alexa.com) که سایت‌های دیگر را آنالیز و ارزیابی می‌کند و اطلاعات اولیه‌ای که می‌دهد مفید است نظیر ترافیک سایت، آنالیز مخاطبان (برحسب تحصیلات و مناطق سکونت و جنسیت کاربران و...) مطرح گردید.

ارجاع‌دهی و شیوه استناد

سوری در ادامه این کارگاه به طرح این پرسش پرداخت که: چگونه می‌توانیم در مقالات و پژوهش‌های خود به مطالبی که از منابع اینترنتی به دست آورده‌ایم استناد کنیم و بدان ارجاع دهیم؟ و در پاسخ به همین پرسش به طرح مباحثی در خصوص: روش ارجاع‌دهی در کتاب الکترونیکی، اطلاعات نویسنده یا نویسندگان، سال انتشار، عنوان، ناشر، محل نشر، نشانی الکترونیک کتاب ( به طور کامل و دقیق) و تاریخ دسترسی پرداخت و در ادامه به مواردی دیگر همچون: شیوه مقاله در نشریه‌های الکترونیکی، چگونگی استناد به منابع وب و... اشاره کرد.

نشانی سایت‌های کتاب

در این بخش نشانی مهم‌ترین سایت‌های معتبر در زمینه کتاب همراه با نمایش و نحوه استفاده و کار با این سایت‌ها توضیح داده شد.

دیکشنری‌ها

در این بخش نیز شماری از مهم‌ترین دیکشنری‌ها و سپس مجلات‌ هنری در اینترنت معرفی شد و به صورت عملی همراه با کاربرد و نحوه کار با آنها به حاضران نمایش داده شد.

موزه‌ها و گالری‌ها

در این قسمت، مهم‌ترین سایت‌های متعلق به گالری‌ها و موزه‌های جهان به همراه امکانات و ویژگی‌های هریک معرفی گردید و به عنوان نمونه در معرفی امکانات سایت موزه "متروپولیتن"،  امکانات و قابلیت‌های پژوهشی آن از جمله: دوره‌بندی تاریخی- منطقه‌ای، توضیح یکایک آثار موجود در موزه، نمایش اندازه اصلی، مقالات مرتبط، نقشه‌ها و... همراه با دسته‌بندی موضوعی و محتوایی کامل آثار بررسی شد.

سوری کارگاه  «جستجوی متون و منابع هنری در اینترنت» را با توضیحات تکمیلی خود در خصوص امکانات پژوهشی سایت‌ها و معرفی چند سایت دیگر همراه با ذکر ویژگی‌ها و کاربردهای هریک (از جمله بخش تصاویر سایت کتابخانه کنگره به عنوان یکی از غنی‌ترین منابع آرشیو تصویری تاریخ هنر در جهان) به پایان برد.

یادآور می شود پژوهشکده هنر، کارگاههای تخصصی خود را با هدف ارتقاء کیفی مطالعات پژوهشی در حوزه هنرهای ایران و جهان با حضور صاحبنظران هنری و عموم علاقه‌مندان ادامه خواهد داد.

دفعات مشاهده: 4175 بار   |   دفعات چاپ: 157 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش سومین نشست بررسی کتاب‌های هنر معاصر ::

پژوهشکده هنر در " خانه هنرمندان" برگزار کرد:

"علیه تفسیر" اثر "سوزان سانتاگ" نقد و بررسی شد

 

در ادامه سلسله نشست‌های تخصصی بررسی کتاب‌های منتشر شده در حوزه هنر معاصر، این بار در نشستی با همکاری پژوهشکده هنر و خانه هنرمندان، کتاب "علیه تفسیر" اثر "سوزان سانتاگ" با حضور مترجم کتاب و شماری از صاحب‌نظران، نقد و بررسی شد.

 

 AWT IMAGE

 

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر در این نشست که عصر روز یکشنبه ششم دی ماه در سالن استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان با همکاری کمیته هنر معاصر پژوهشکده و معاونت پژوهشی خانه هنرمندان در ادامه سلسله نشست‌های نقد و بررسی کتاب‌های روز هنر معاصر ایران و جهان با حضور علاقه‌مندان برگزار شد " مجید اخگر" مترجم کتاب به همراه " امیر نصری" و " فرشید آذرنگ" به تحلیل و بررسی کتاب " علیه تفسیر" اثر "سوزان سانتاگ" نویسنده و منتقد نام آشنای حوزه مطالعات هنر و فرهنگ از منظرهای مختلف پرداختند.

 

     در ابتدا " مجید اخگر" مترجم اثر "سانتاگ" با بیان تاریخچه‌ای از سیر تکوین و گسترش فضای نقد در اروپا از قرن هجدهم، شکل‌گیری نقد ادبی و هنری را از دل محافل و فضاهای عمومی و مطبوعات و تخصصی‌تر شدن تدریجی مباحث آنها عنوان کرد و در بیان ماهیت و معنای نقد گفت: نقد از همان ابتدای شکل‌گیری، گفتاری دورگه یا چندرگه بوده است: ارزش‌های جمعی حاکم بر طبقه متوسط، ارزش‌هایی که در نقد مورد بحث قرار می‌گیرند. آنچه در خصوص علمی و تخصصی و خنثی بودن نقد گفته‌اند فقط معطوف به "وجه زیبایی شناختی" نقد بوده و نقد همان‌طور که گفته‌شد دورگه بوده و بسیاری از منتقدان بزرگ مثل بودلر و.... از قرن 18 به بعد به جنبه‌های اخلاقی نقد نیز توجه کرده‌اند. کتاب مورد بحث هم فضای تازه‌ای برای اندیشیدن به این افق‌های دیگر در نقد پیش روی خواننده و منتقد می‌گذارد.

 

AWT IMAGE

 

     پس از آن نوبت به " امیر نصری" پژوهشگر حوزه فلسفه هنر و استادیار گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی رسید که سخن را با ذکر اهمیت کتاب "سانتاگ" آغاز کرد و اظهار داشت: در تمام انتولوژی‌هایی که در باب نقد و نظریه‌پردازی هنر نو نوشته شده به نحوی به مقاله "علیه تفسیر" سانتاگ ارجاع داده می‌شود.

 

     این مدرس دانشگاه با بیان اینکه: تمام کوشش نویسنده در این اثر آن است که بگوید به جای گشتن معنایی در پس یک اثر هنری باید ظاهر اثر را کشف کنیم به نقل قول سانتاگ از " اسکار وایلد" در آغاز مقاله خود اشاره کرد که باید در جستجوی معانی مرئی و آشکار اثر بود تا وجوه و معانی نامرئی آن. وی در ادامه خاطرنشان کرد: سانتاگ با آغاز سخن خود با این گفته وایلد، تلقی خاصی از تفسیر را مد نظر دارد که مبتنی بر محتوا و نسبتی است که با محتوای اثر هنری دارد. سانتاگ درصدد کنار نهادن این فرض است که هر اثری لزوماً در پی محتوایی است. ادعای او این است که اساساً محتوانگری، خطایی است که بواسطه تفسیر تداوم یافته است. وی آنگاه با بیان نقل قول سانتاگ از فریدریش نیچه در اراده معطوف به قدرت که: "هیچ واقعیتی در کار نیست و همه چیز، تفسیر است" به معنای مورد نظر سانتاگ از تفسیر پرداخت و گفت: باید ابتدا ببینیم این رویکرد برای تفسیر چه مؤلفه‌هایی قائل است. کنش اولیه تفسیر این است که وقتی با یک اثر هنری مواجه می‌شویم در تفسیر اثر، کلیت آن را نمی‌بینیم بلکه مؤلفه‌هایی را بیرون می‌کشیم. کنش دوم تفسیر آن است که ما در جریان و فرایند تفسیر  داریم آن را " ترجمه" می‌کنیم. این یعنی اثر غیر از آنچه مرئی است می‌خواهد چیزی را آشکار کند. این منتقد و کارشناس هنری در ادامه مباحث خود با استناد به این جمله اسکار وایلد که: "راز اثر، معنای مرئی آن است نه نامرئی" به تقسیم‌بندی رویکردهای تفسیری پرداخت و گفت: رویکردهای تفسیری را می‌توان بطور کلی اینگونه تقسیم‌بندی کرد: 1- تفسیر تحت‌اللفظی 2- تفسیر باطنی ( یا تمثیلی) و سانتاگ با استفاده از تفسیر رواقیون از هومر و تفسیر فیلون از متن کتاب مقدس علیه همین رویکرد است که مقاله می‌نویسد. وی افزود: در نگاه سانتاک‌، معنا بجای آنکه وجه پنهان اثر باشد وجه آشکار آن است. او می گوید ما بجای توجه به متن، همیشه به دیگری نظر کرده‌ایم آن هم با استناد و اتکا به متن که رویکرد هرمنوتیکی است و بدون اتکا به متن می‌خواهد به منطق و باطن متن دست پیدا کند. سانتاگ با وام گرفتن از " شلایر ماخر" از "سبک مدرن هرمنوتیکی تفسیر" سخن می‌گوید: "سبک مدرن، حفاری می‌کند و به همین خاطر ویرانگر است". او معتقد است این نوع تفسیر  سعی دارد به پشت متن، چنگ بیندازد تا در آنجا زیرمتنی بیابد که از قرار معلوم، متن اصلی هم همان است نه این متنی که پیش روی ماست. بنابراین وقتی می‌گوییم اثر هنری همیشه دارای محتوایی است هر تفسیری به تعبیری همیشه مؤلفه‌های خاصی را از اثر درنظر می‌گیرد و کلیت اثر را فدای همان مؤلفه‌هایی می‌کند که "من" در مقام " مفسر" گزینش کرده‌ام و از این‌رو مفسر ناگزیر معنایی به متن می‌بخشد که یکسره متفاوت با خود متن است و معنایی را ورای خود متن به آن تحمیل می‌کند. سانتاگ برخلاف سنتی که همواره در پی ورای متن و پس متن است پیشنهاد می‌کند به خود متن و ظاهر آن توجه کنیم وگرنه در غیر این‌صورت چیزی جز خود متن را جستجو کرده‌ایم. وی آنگاه به تعبیر "رام و اهلی کردن اثر هنری" از سانتاگ اشاره کرد که در مورد تفسیرهای تمثیلی به کار برده و این‌گونه می‌گوید که: ما اثر هنری را رها نمی‌کنیم که خودش، خودش را معنا کند. وی یادآور شد: دنبال سمبل‌ها گشتن در اثر هنری ناقض وجه زیباشناختی آن است و سانتاگ این پیش‌فرض داشتن مفسر را که با آن و بر اساس آن به سراغ اثر می‌رود در حکم دور شدن از خود اثر می‌داند و یکی از پیامدهای عمده این رویکرد هم، جداشدن فرم از محتوای اثر خواهد بود. پس به جای رویکرد "تجویزی" بهتر است که رویکرد "توصیفی" را در مواجهه با متن در پیش بگیریم و این رویکرد منتقدانه به تعبیر سانتاگ، ملاحظات محتوایی را در ملاحظات فرمی به تحلیل می‌برد. رویکردی که سانتاگ از آن تجلیل می‌کند رویکرد به "لذت فرم" و بازیابی حواس در مواجهه با اثر هنری به جای رویکرد هرمنوتیک یا به تعبیری رویکرد حفارانه و ویرانگر است.

 

AWT IMAGE

 

   در اینجا مترجم کتاب در باب برگردان واژه‌های "معناشناسی" به جای " هرمنوتیکس" و " کیف‌شناسی" به جای "اروتیکس" توضیحات کوتاهی ارائه کرد. آنگاه "فرشید آذرنگ" هنرمند، منتقد و صاحب‌نظر هنری، سخن خود را با بیان مناقشه‌ای در ترجمه دو واژه "هرمنوتیکس" و "اروتیکس" آغاز نمود. وی با اشاره به سیری از مطرح شدن نام و جایگاه سانتاگ در فضای هنری و محافل دانشگاهی ایران از دهه هفتاد به این سو در مقام پاسخ به این پرسش که: اهمیت سوزان سانتاگ در چیست؟ خاطرنشان کرد: رویکردی که سانتاگ دارد اصلا قابل دسته‌بندی در قالب‌ها و چارچوب‌های متعارف پیش از او نیست . هرگاه متنی از او می‌خوانید به سرعت خود نویسنده را فراموش می‌کنید و در عین حال بیشترین ارجاع به او داده می‌شود و این ناشی از رهیافت خاص و منحصربه‌فرد اوست. وی با اشاره به انحصار ذوق هنری در سلیقه طبقه اشراف و ورود آن به گستره ذوق که عمومیت بیشتری دارد و رهیافت سانتاگ در دوری از تخصص‌گرایی و ارجاع تأکید کرد: وقتی سانتاگ را می‌خوانید چیزی از "مسئولیت" در شما شکل می‌گیرد. او از " اخلاق مسئولیت" سخن به میان می‌آورد و در رهیافتش دو محور عمده را پی می‌گیرد: 1- فاصله 2- سکوت.

 

وی افزود: در هر رهیافت "مخاطب محور" تفسیر، ناگزیر است و این انتقادی است که به سونتاگ می‌شود. اما ما با یک سرزندگی و با یک مواجهه در آثار او طرفیم که تمامی آن چیزی است که سونتاگ را برای ما زنده نگه داشته. " آذرنگ" در جمع‌بندی مباحث خود و در تبیین دو ویژگی عمده رهیافت سانتاگ اظهار داشت: مسئولیت و فاصله‌ای که او پیشنهاد می‌کند و بین خودش و اثرش قائل می‌شود همه ارزشی است که در رویکرد اوست.

 

    در ادامه پس از توضیحات کوتاهی که " مجید اخگر" در خصوص تفاوت "شمایل نگاری" و " تفسیر" ارائه داد " امیر نصری" نیز گفت: مغالطه تفاوت و تمایز میان فرم و محتوا از آغاز مبتنی بر یک تفکیک غلط بوده است. وی افزود: یک ویژگی مهم سانتاگ این است که او “essay”  نویس یا " جستار" نویس است. مقاله‌نویس نیست و این یک جنبه کاملاً خلاقانه و منحصربفرد در کار اوست. “essay” به این معنا در سنت ما نبوده و سابقه‌ای نداشته و همین مقاله "علیه تفسیر" یا مقاله "درباره سبک" یا مقاله "درباره عکاسی" یک شیوه نوشتاری است که نمونه ملموس و عینی از آن نداشته‌ایم و خود این فرم و شیوه نوشتاری سانتاگ یک روش قابل‌تأمل است. این فرم خاص را قطعاً باید در شناخت او در نظر داشت. وی در نقد رویکرد سانتاگ افزود: رویکرد سانتاگ نسبت به تفسیر در معنای ویژه‌ای است که تفسیر را با توجه به محتوای اثر هنری و تلقی خاص نسبت بدان داشتن تحقق می‌بخشد که در این صورت یک رویکرد گزینشی به تفسیر داشته‌ایم و آن را تعمیم داده‌ایم. ما اگر مطابق نظر سانتاگ به فرم هم کاملاً معطوف باشیم باز هم در دایره " تفسیر" قرار گرفته‌ایم و اساساً نحوه مواجهه ما با عالم، یک " دایره تفسیری" است. خود بودن ما در این عالم هم در یک "چارچوب تفسیری" شکل گرفته است. رویکرد توصیفی هم تفسیری است و اصلاً ما هیچ رویکرد توصیفی صرف نمی‌توانیم داشته باشیم و بر اساس مؤلفه‌هایی که ما انتخاب کرده‌ایم و از منظر هرمنوتیک این رویکرد سانتاگ کاملاً قابل نقد است و ما گریز و گزیری از " تفسیر" نداریم.

 

    پس از " نصری" نوبت به " فرشید آذرنگ" رسید که سخن خود را با تعریف سونتاگ از ماهیت هنر شروع کرد: سونتاگ می‌گوید هنرها یکسری تجربیات هستند که در مواجهه ما با عالم شکل گرفته‌اند و با هم در بده بستان و تعامل و تقابلند و این در سطح فرم است و نه خارج از آن و اگر شما به سمت تفسیر حرکت کنید دوباره باید به موضع اولیه خود رجوع کنید. نوشته‌های متعددی که از سانتاگ باقی مانده گواه همین مدعاست.

 

AWT IMAGE

 

    وی در پاسخ به پرسشی در خصوص ماهیت فرم از نگاه سانتاگ گفت: منظور از فرم در اینجا همه آن عوامل و اجزا و مؤلفه‌هایی هستند که از فرم زاده می‌شوند و دوباره به آن رجعت می‌کنند. پیشنهاد او این است که: فرم را از معنای ظاهری‌اش بگیرید و در نسبت با " ایده" تحلیل کنید.

 

    پایان بخش قسمت دوم نشست، توضیحات " مجید اخگر" مترجم کتاب در بیان ارزشگذاری و قضاوت در حوزه نقد بود که طی آن به تبیین نسبت فاصله‌گذاری و مشارکت در تکوین اثر و قضاوت و ارزش داوری در نقد اثر هنری پرداخت.

 

   یادآور می‌شود نشست‌های پژوهشکده هنر با موضوع نقد و بررسی کتب منتشر شده در حوزه هنر پژوهشی و مباحث نظری و تحلیلی هنرهای معاصر با حضور صاحب‌نظران و علاقه‌مندان ادامه خواهد یافت.

 

دفعات مشاهده: 4680 بار   |   دفعات چاپ: 546 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش سمپوزیوم بین‌المللی نقش دونهوانگ در تعامل چین با جهان خارج ::

AWT IMAGE

 

غارهای دونهوانگ در ترکستان چین یکی از بزرگترین گنجینه‌های هنر و ادبیات آسیای مرکزی و بویژه مانویان و سُغدیان است. پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر در نظر دارد با همکاری سرای ایرانشناسی، و گروه پژوهشی ایرانشناسی و اسلامشناسی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، نشست گزارشی از «سمپوزیوم بین المللی نقش دونهوانگ در تعامل چین با جهان خارج» ارائه کند.

یادآوری می‌شود این سمپوزیوم از ۲۲ تا ۲۶ مرداد ۱۳۹۴ در دونهوانگ چین  برگزار شد.

نشست سرای ایرانشناسی شنبه دوازدهم دی ماه ۹۴ از ساعت ۱۰ تا ۱۲ در کتابخانه ملی ایران با حضور سخنرانان، دکتر نسرین دستان و دکتر محسن جعفری مذهب برگزار می‌شود.

دفعات مشاهده: 4278 بار   |   دفعات چاپ: 172 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش دومین نشست پژوهشی «از شرق تا شرق: انسان در هنر و اندیشه چین » ::

پژوهشکده هنر در ادامه سلسله نشست‌های پژوهشی «از شرق تا شرق» دومین نشست این مجموعه را به موضوع «انسان در هنر و اندیشه چین» اختصاص داد.

به همت گروه هنر شرق پژوهشکدۀ هنر فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران و همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه هنر، دومین نشست پژوهشی از سلسله نشست‌های پژوهشی «از شرق تا شرق» در تاریخ 29 آذرماه 1394 تحت عنوان « انسان و هنر در اندیشه چین» در تالار فارابی دانشگاه هنر برگزار شد. در این نشست که با حضور تعدادی از اساتید و دانشجویان و علاقمندان به مباحث هنری برگزار شد، تعدادی از محققان و پژوهشگران یافته های خود پیرامون موضوع انسان و هنر در اندیشه چینی را بصورت مقاله ارایه نمودند که موضوع مقالات و مباحث مطرح شده به شرح زیر بود:

 

AWT IMAGE

ابتدا آقای سابقی رایزن فرهنگی پیشین ایران در چین که دارای تحقیقات و تألیفات زیادی در خصوص فرهنگ و اندیشه در چین است، مقالۀ خود را تحت عنوان: «یین و یانگ نماد اندیشۀ چینی» ارایه نمود. ایشان اظهار داشت: جایگاهی که فلسفه در فرهنگ و تمدن چین دارد را می­توان با منزلتی که دین در سایر فرهنگ‌­ها و تمدن­‌ها از آن برخوردار است، مقایسه کرد. فلسفۀ چینی تنها در پرتو اندیشۀ چینی قابل فهم است و رفتار چینی­‌ها بدون درک این دو قابل فهم نخواهد بود. مطالعۀ نظام هستی (آسمان) و انسان، یکی از نخستین موضوعات فلاسفۀ چین، به ویژه فیلسوفان قدیم بوده است. به همین خاطر چینی­‌های باستان، نخستین دانشی را که به کودکان خود آموزش می­‌دادند فلسفه بود. آموختن با خواندن کتاب­‌های چهارگانۀ منتخبات کنفوسیوس، کتاب مِنسیوس، دانش بزرگ، و اصول اعتدال آغاز می­‌شد. شیوۀ آموزش به کودکان نیز فراگرفتن حروف کلاسیکی بود که از سه حرف موزون تشکیل می­‌شد تا آسان­‌تر در حافظۀ کودکان جای‌گیر شود و نخستین جملۀ درس سه حرفی آن­ها چنین بود: «سرشت انسان در اصل نیکو است».

در چنین فلسفه­‌ای تضاد و تغییرات جایگاه ویژه داشت و آسمان و زمین به عنوان دو پیکرۀ مخالف هم، اساس نظام هستی را شکل داده و قوام هستی و پایداری آن نیز از همین دوگانگی و تضادها و تأثیر متقابل آن­ها بر یکدیگر سرچشمه می­‌گرفت. فلسفۀ یین و یانگ به عنوان نماد این اندیشه و تفکر، در واقع تلاشی است برای تلفیق «این جهانی» و « آن جهانی» بودن مکتب­‌های فلسفی چین. 

 

AWT IMAGE

سخنران دوم سرکار خانم دکتر عفت السادات افضل طوسی بود که مقالۀ خود را تحت عنوان «انسان و جاودانگی در اندیشه و هنر چین با رویکرد تائوئیسم» ارایه نمود. وی در این مقاله اشاره داشت که اندیشه و مرگ و جهان پس از مرگ در طول تاریخ همواره از دغدغه­‌های مهم انسانها از جمله مردم چین بوده است. 

  

AWT IMAGE

سخنران سوم آقای دکتر مازیار بودند که مطالب خود را تحت عنوان: «اصول تصویرگری انسان در نقاشی منظره چین» ارایه کرد. وی در سخنان خود گفت: تصویرگری انسان در نقاشی چینی همانند کلیت این هنر دارای اصول و آدابی است. این آداب نسبت مشخصی با اصول آیینی و ویژگی‌های فرهنگی و تاریخی چین دارد.

  

AWT IMAGE

سخنران بعدی خانم دکتر نسرین دستان بود که سخنان خود را با عنوان «زیبایی شناسی پیکره (فیگور) انسان در نقاشی چینی» آغاز نمود. وی اظهار داشت: فیگور انسان به عنوان یک سوژه درنقاشی چینی بسیار پیش از سوژه‌های محبوب دیگر همچون نقاشی چشم‌انداز یا منظره وگل ومرغ پدید آمد.

دراعصارنخستین، نقاشی فیگور عمدتا اهداف مذهبی یاسیاسی دنبال می‌کرد. نقاشان چینی از زمان‌های دور به اهمیت به چنگ آوردن روح و جان طبیعت به جای ایجاد تصویری شبیه به کپی کردن آن پی برده بوده‌اند.نقاش در تصویر کردن یک مرد یا یک زن به جای ایجاد تصویری شبیه به او باید شخصیت او را در یک تصویر می آفرید. در آثار نقاشی برجای مانده از دوران‌های قدیم می توان تأثیر و بازتاب آیین‌ها و مکاتب فلسفی از جمله کنفوسیوسی و تم‌های دائوئیستی و بودایی را مشاهده کرد.

وی اطلاعاتی اجمالی در خصوص روند گسترش نقاشی فیگور از دوران اولیه تا طول تاریخ نقاشی چین را ارائه کرد.

  

AWT IMAGE 

پنجمین سخنران آقای دکتر امیر عباس محمدی راد بود که مقاله خود را تحت عنوان: «حضور و رابطه (کیفیت) و (کمیت) در نقاشی سنتی چین با تأکید بر اصول سنتی متافیزیکی هنر» ارایه نمود.

  

AWT IMAGE

   

آخرین سخنران این نشست دکتر فردیس فیض بخش بود که مطلب خود را با عنوان: «انسان و کیهان در موسیقی چین باستان» مطرح کردوی به جنبه‌های نمادین و ابعاد معنای‌­ای که در کیهان­‌شناسی و موسیقی چین باستان وجود دارد اشاره کرد و تحلیل­‌هایی مبتنی بر دانش نمادشناسی که یکی از رویکردهای اصلی هنرها است داد و به کارکردهای موسیقی، ابعاد درونی آن و نگاه آن به انسان و کیهان پرداخت.

 

قرار است برگزاری اینگونه نشست­ها توسط گروه هنر شرق پژوهشکده ادامه یابد. همچنین مجموعه مقالات ارایه شده در این نشستها بصورت کتاب منتشر خواهد شد.

دفعات مشاهده: 4704 بار   |   دفعات چاپ: 607 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: کارگاه «معرفی سوزن‌دوزی زردشتی» ::

AWT IMAGE

 

 پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر کارگاه آموزشی «معرفی سوزن‌دوزی زردشتی» را با حضور دکتر کتایون مزداپور برگزار می‌کند.

 

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر، کمیته هنر پیش از اسلام گروه تاریخ هنر پژوهشکده هنر در نظر دارد کارگاه آموزشی «معرفی سوزن‌دوزی زردشتی» را با حضور دکتر کتایون مزداپور در روز چهارشنبه 16 دی‌ماه از ساعت 14 الی 18 برگزار نماید.

 

علاقه‌مندان جهت حضور در این کارگاه می‌توانند از 12 تا 15 دی‌ماه (از ساعت 9 الی 14) با پژوهشکده هنر به شماره‌های 2-66956190 تماس حاصل نمایند. 

 

گفتنی است این کارگاه آموزشی در پژوهشکده هنر به آدرس تهران، خیابان ولی‌عصر(عج)، بالاتر از تقاطع امام خمینی(ره)، نبش کوچه شهید حسن سخنور، شماره 29 برگزار خواهد شد. 

 

دفعات مشاهده: 4104 بار   |   دفعات چاپ: 162 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: سومین نشست از سلسله نشست‌های بررسی کتاب‌های هنر معاصر ::

AWT IMAGE

 

سومین نشست از سلسله نشست‌های بررسی کتاب‌های هنر معاصر به همت کمیته هنر معاصر پژوهشکده هنر و خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود.

 

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر، سومین نشست از سلسله نشست‌های بررسی کتاب‌های هنر معاصر به همت کمیته هنر معاصر گروه تاریخ هنر پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر و خانه هنرمندان ایران با هدف نقد و تحلیل علمی کتاب‌های منتشر شده در حوزه هنر معاصر برگزار می‌شود. در این نشست که به تحلیل و بررسی کتاب «علیه تفسیر» اثر سوزان سانتاگ اختصاص یافته، مجید اخگر مترجم این کتاب به همراه فرشید آذرنگ و دکتر امیر نصری، از کارشناسان فلسفه و نقد هنر، به بحث و تبادل‌نظر خواهند پرداخت.

 

کتاب «علیه تفسیر» دارای پنج فصل بوده و مجموعه‌ای از نقدهای مطبوعاتی سانتاگ است که در فاصله سال‌های 1962 تا 1965 در نشریات مختلف منتشر شده بودند. این اندیشمند در این مقالات به نقد و بررسی کتاب‌ها، رساله‌ها و بیانیه‌های نویسندگان و فیلسوفان مشهوری چون: ژان پل سارتر، آلبر کامو، آنتونن آرتو (مبدع تئاتر خشونت)، پیتر وایس، اوژن یونسکو، گئورگ لوکاچ، چزاره پاوزه، ناتالی ساروت و... است. همچنین برخی مقالات کتاب نیز به نقد و بررسی آثار فیلمسازانی چون روبر برسون و ژان لوک گدار ــ سینماگران برجسته فرانسوی ــ اختصاص دارد.

 

این نشست که حضور در آن برای عموم علاقه‌مندان آزاد است در روز یکشنبه 6 دیماه 1394 از ساعت 17 الی 19 در سالن «استاد جلیل شهناز» خانه هنرمندان ایران به آدرس تهران، خیابان طالقانی، خیابان شهید موسوی (فرصت شمالی)، باغ هنر برگزار خواهد شد.

 

دفعات مشاهده: 4190 بار   |   دفعات چاپ: 175 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: کارگاه«جست‌و‌جوی متون و تصاویر هنری در اینترنت» ::

پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر کارگاه آموزشی «جست‌وجوی متون و تصاویر هنری در اینترنت» را با حضور استاد حمید سوری برگزار می‌کند.

  

AWT IMAGE

  

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر، کمیته هنر معاصر گروه تاریخ هنر پژوهشکده هنر در نظر دارد کارگاه آموزشی «جست‌و‌جوی متون و تصاویر هنری در اینترنت» را با حضور استاد حمید سوری در روز چهارشنبه 2 دی‌ماه از ساعت 15 الی 19 برگزار نماید.

 

در اینترنت، به علت فراوانی اطلاعات و فقدان نمایه موضوعی و کنترل کیفی، جستجوگر با مشکلات بنیادینی مانند: اتلاف وقت، سر در‌گمی و مواجهه با خیل عظیمی از مطالب نامعتبرِ غیرهم‌سطح با پژوهش روبرو می‌شود. این کارگاه تلاش می‌کند کمک و راهنمایی در این زمینه‌ها برای پژوهشگران، هنرمندان و دانشجویان هنر باشد. در این کارگاه موضوعات و تکنیک‌هایی نظیر موتورهای کاوش، نحوه انتخاب واژگان و عبارات، چگونگی دستیابی سریع به موضوع، چگونگی جست‌وجوی تصویر، آشنایی و به کارگیری بهینه عناصر Google، اعتبارسنجی سایت‌ها و مطالب، چگونگی ارجاع مطالب اینترنتی در مقالات آکادمی و پایان‌نامه‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

علاقه‌مندان جهت حضور در این کارگاه می‌توانند تا روز سه‌شنبه یکم دی‌ماه (از ساعت 9 الی 14) با پژوهشکده هنر به شماره‌های 2-66956190 تماس حاصل نمایند. بدلیل محدودیت ظرفیت، اولویت با متقاضیانی است که زودتر نسبت به ثبت‌نام اقدام نمایند.

 

این کارگاه آموزشی در پژوهشکده هنر به آدرس تهران، خیابان ولی‌عصر(عج)، بالاتر از تقاطع امام خمینی (ره)، نبش کوچه شهید حسن سخنور، شماره 29 برگزار خواهد شد.

 

روابط عمومی پژوهشکده هنر

دفعات مشاهده: 4382 بار   |   دفعات چاپ: 186 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: دومین ​نشست پژوهشی از شرق تا شرق: انسان در هنر و اندیشه چین ::

​ دومین نشست پژوهشی «از شرق تا شرق» برگزار می‌شود.

    

AWT IMAGE

   

​​ پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر با همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه هنر دومین نشست پژوهشی «از شرق تا شرق» را با موضوع «انسان در هنر و اندیشه چین» برگزار می‌کند. ​​

 

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر، گروه هنر شرق پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر با همکاری معا​و​نت پژوهشی دانشگاه هنر دومین نشست پژوهشی «از شرق تا شرق» را با موضوع «انسان در هنر ​و اندیشه چین» برگزار می‌کند. در این نشست تنی چند از صاحب‌نظران و کارشناسان هنر ​چین​، علی‌محمد سابقی، ​دکتر امیر مازیار، دکتر عفت‌السادات افضل‌طوسی، دکتر امیرعباس راد، دکتر فردیس فیض‌بخش و دکتر نسرین دستان درباره انسان در هنر ​واندیشه چین سخنرانی خواهند کرد.

 

گفتنی است این نشست در روز یکشنبه ۲۹ آذرماه سال جاری از ساعت ۱۳ در تالار فارابی دانشگاه هنر واقع در خیابان ولی‌عصر(عج)، روبروی خیابان بزرگمهر برگزار خواهد شد. حضور در این نشست برای عموم علاقه‌مندان آزاد است.

 

دفعات مشاهده: 4233 بار   |   دفعات چاپ: 168 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش نشست «فلسفه هنر ابن سینا» ::

پژوهشکده هنر در نشست «فلسفه هنر ابن سینا» بررسی کرد:

ابعاد گوناگون  «فلسفه هنر ابن سینا» و گستره تأثیر آن از گذشته تا امروز

   

AWT IMAGE

    

در نشست تخصصی تحلیلی بر فلسفه هنر ابن‌سینا که عصر روز دوشنبه 25 آبان‌ماه توسط پژوهشکده هنر و با حضور صاحبنظران، کارشناسان و دانشجویان و عموم علاقه‌مندان در فرهنگستان هنر برگزار شد هادی ربیعی، سیدمحمود یوسف ثانی، امیر مازیار و محمدرضا ابوالقاسمی دامنه تأثیر و نفوذ آراء فلسفی ابن‌سینا را در حوزه زیبایی‌شناسی بررسی و تحلیل کردند.

   

    سخنران نخست این نشست دکتر هادی ربیعی (مدرس و صاحبنظر هنری و رئیس کتابخانه فرهنگستان هنر) بود که مباحث خود را بر محور «اهمیت تخیل از دیدگاه ابن سینا» و «سامان یافتن آراء زیبایی شناسی وی بر مبنای نظریه خیال و قوه متخیله» ایراد کرد. وی سخن را با دو مقدمه و چهار ویژگی که این سینا برای قوه متخیله ذکر می‌کند آغاز کرد و در ادامه، خاستگاه‌های «خیال» را در این نظریه فلسفی تشریح نمود. وی با بیان اینکه دیدگاه ابن سینا در باب تخیل در نسبت با نظام فکری و در چارچوب نظام منطقی و فلسفی او تعریف می‌شود و در این منظومه، بحث «تخیل» فراتر از رهیافت‌های منطقی و فلسفی راه به گستره نظریات هنر و زیبایی‌شناسی می‌برد» نتیجه گرفت که: «مباحث ابن‌سینا در باب تخیل حتی امروز هم به دلیل وسعت و فراگیر بودن خود قابل طرح است و از جمله «اومبرتو اکو» در زیبایی‌شناسی قرون وسطی به ابن‌سینا و نظریه خیال او اشاره کرده و یا «دیورابلاک» در دانشنامه فلسفه راتلج 3 مبحث عمده را به مثابه الهیات زیبایی‌شناسی نزد فیلسوفان مسلمان برشمرده: زیبایی‌شناسی، شعر و خطا و تخیل. بنابراین تخیل از این جهات بسیار اهمیت دارد و کلید زیبایی‌شناسی ابن سینا هم همین «تخیل» است.

   

AWT IMAGE

   

     وی دومین وجه اهمیت مبحث تخیل نزد ابن‌سینا را قابلیت آن در جهت تبیین زیبایی‌شناسی اسلامی و جایگاهی برای تفسیر الهام هنری و امور غیبی و معنوی و به عنوان بدیل و رقیبی برای نظریه «خیال منفصل» دانست و با تشریح ماهیت «تخیل» با همه مشتقات و متفرعاتش از «خیال، تخییل و متخیله» در دو حوزه: شعر و مباحث علم‌النفس به تمایز قوه خیال و متخیله در نظر ابن‌سینا پرداخت  و این تمایز را از وجوه اصلی در حکمت سینوی عنوان کرد.

   

      این کارشناس و پژوهشگر هنری در ادامه به ماهیت زیبایی از نظر این‌سینا اشاراتی کرد و به طرح مباحثی چون: دریافت صور فراحسی از طریق قوه متخیله و دخل و تصرف قوه متخیله در صور مندرج در قوه خیال، کیفیت اثربخشی قوه متخیله در خلق اثر هنری، چگونگی ارتقاء قوه متخیله از اشتغال به امور مادون تا تخیل عوالم قدسی و نقش هنر در ارتقاء قوه متخیله پرداخت.

   

     سخنران بعدی نشست: «دکتر سید محمود یوسف ثانی» عضو هیأت علمی انجمن حکمت و فلسفه و مدرس و صاحبنظر فلسفه و کلام اسلامی بود که مبحث خود را به نسبت متقابل قوه متخیله و تعقل بر محور رساله فن‌الشعر ابن‌سینا اختصاص داد. وی با بیان این که ابن‌سینا نخستین کسی است که به فن‌الشعر ارسطو توجه کرده و همه فن‌الشعرهای حکمای پس از ابن‌سینا عیناً از رساله او تقلید شده یادآور شد: ابن‌سینا به این نتیجه رسید که ما از طریق مخیلات می‌توانیم به صدق و کذب هم ورود کنیم و هم او نخستین کسی است که نسبت صدق و کذب را با ماهیت تخییل بررسی کرده است. وی افزود: ما ناگزیریم که در تعقل امور از قوه متخیله هم کمک بگیریم همچنانکه در فلسفه علم نیز بسیاری از طرح‌ها که موجب پیشرفت علم شده محصول دستکاری خیال بوده و بعدها صورت علمی یافته و این نحوه از رابطه خیال و عقل در درک ما از واقعیت بسیار مؤثر است.

   

AWT IMAGE

   

     سومین سخنران این همایش، دکتر امیر مازیار مدرس فلسفه هنر دانشگاه‌های تهران، هنر و علامه طباطبایی، عضو پژوهشگاه علوم انسانی و صاحب تألیفات متعدد در حوزه مباحث نظری هنر بود که مباحث خود را با محوریت اغراض هنر و فایده و غایت آن در نگاه ابن‌سینا ایراد کرد.

   

      وی ابتدا با اشاره به ماهیت و معنای اغراض هنر از جمله کاربرد، فایده و غایت هنر در پاسخ به پرسش: هنر اساساً چه ارزشی می‌تواند داشته باشد اظهار داشت: ابن‌سینا تلقی خود را در برداشت از فن شعر ارسطو توسعه داد و به انواع هنرها از جمله: نقاشی، مجسمه‌سازی، رقص و ... تسری بخشید آن هم در روزگاری که فهمی از هنر به شکل امروزی وجود نداشت. وجه دیگر اهمیت این نظریه در مباحث زیبایی‌شناسی امروز است که اندیشمندی ژرف‌بین و فراخ‌نگر چون ابن‌سینا در مباحث خود به کارکرد و مقاصد هنرها نظر داشته است.

   

وی با تکیه بر نظریات زیبایی‌شناسی ابن‌سینا در رساله فن شعر، برهان شفا و اشارات و تنبیهات به تعریف او از تخیل به مثابه جوهره ادراک هنری و ارتباط میان تخییل و صدق و کذب و نسبت میان تخییل و التذاذ پرداخت و گفت: در نزد ارسطو و فلاسفه مشایی غایت شعر، غایتی است که دیگران در آن اشتراک نداشته باشند و آن التذاذ و اعجاب نفس باشد. این فیلسوفان برای لذت، ارزش و مشروعیت ذاتی قائل بودند اما چرا کلام خیال انگیز، لذت‌بخش است؟ ابن سینا در اشارات، مخیلات را قضایایی مؤثر در نفس از قبض و بسط و ... می‌داند که شاید بر تأثیر تصدیق بیفزاید و این تأثیر تنها در کلام مخیل نیست و می‌تواند در اوّلیات و مشهورات و ... هم باشد یعنی به خاطر آن جودت و تازگی هیأت یا قوت صدقی که در اولیات یا شهرت صدق در مشهورات است اما تنها مخیلات به معنای دقیق خود یعنی به خاطر هیأت و نوع حسن محاکاتشان این تأثیر و نفوذ را در اذهان و عقول انسان‌ها دارند و از اینجاست که «هیأت کلام» اهمیت می‌یابد که به بیان امروزین همان «فرم هنری» است و شعر هم دقیقاً کلامی است که به خاطر ترکیب کلام، هیأت کلام و ویژگی‌های فرم‌گرایانه‌اش ایجاد لذت می‌کنند.

   

AWT IMAGE

   

    پایان‌بخش نشست، سخنرانی دکتر محمدرضا ابوالقاسمی (عضو هیأت علمی گروه مطالعات هنری دانشگاه تهران و مدرس، مؤلف و مترجم کتاب‌های فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی) بود که به طرح مباحث خود با عنوان متافیزیک زیبایی از منظر ابن‌سینا با نگاهی به ریشه‌ها و دستاوردهای تلقی منظومه فلسفی «سینوی» از مسأله «زیبایی» پرداخت و خاطرنشان کرد: تلقی ابن‌سینا از زیبایی تلقی منحصربفردی است که هیچ مشابه و معادلی در تاریخ فلسفه اسلامی ندارد و منحصر به خود اوست. شاید در فارابی تا حدودی این بداعت و منحصربفرد بودن را حس کنیم اما نگاه او هم ترکیبی از فلسفه ارسطویی و نوافلاطونی است. وی آنگاه با تأملی در مفهوم زیبایی از نگاه ابن‌سینا در شفاء و نجات و مبدأ و معاد به محورهای زیبایی‌شناسی الهیات نزد او اشاره کرد و گفت: شاید استخراج یک نظریه هنر از متافیزیک زیبایی ابن‌سینا چندان عملی نباشد زیرا هدف او یک بحث ماوراء‌الطبیعی است و نتایج آن هم در دو چیز است: اول اینکه زیبایی مطلق از کثرت‌ها مبدأ باشد و دوم ملازمت زیبایی محض و کمال مطلق است.

   

     این پژوهشگر و صاحبنظر فلسفه هنر اسلامی آنگاه به مبانی این متافیزیک زیبایی: 1- اعتدال، 2- بهاء (ترکیب، تناسب، وحدت و درخشش) و 3- امر خیر اشاراتی کرد و گفت: مثلث: زیبایی، خیر و اعتدال ریشه در فلسفه سقراطی و افلاطونی دارد و بعدها کانت است که اقتران زیبایی و امیر خیر را تفکیک می‌کند و اساساً مفهوم و تبارشناسی «زیبایی» به قبل و بعد کانت تقسیم می‌شود و تا پیش از او ترکیب زیبایی و خیر، سلطان بی‌رقیب و بلامنازع تمام تعابیر و تفاسیر از زیبایی محسوب می‌شده است. وی در ادامه با مقایسه و تعریف ارسطو از زیبایی: (نظم، تناسب و تعین) و ابن‌سینا: (ترتیب، نظم و اعتدال) تأکید کرد: ابن سینا تعین را به اعتدال معنا کرده چرا که واجب‌الوجود نمی‌تواند متعین باشد و هر 3 رکن زیبایی را مطابق نظریه او می‌توان در اعتدال خلاصه کرد و وحدت در زیبایی که امر کثیر را به وحدت بدل می‌کند. دکتر ابوالقاسمی در ادامه مباحث خود به مقایسه خیر از دید نوافلاطونیان و ارسطوئیان پرداخت و با تبیین مفاهیمی چون حرکت تکاملی از قوه به فعل و حرکت همه موجودات به مقصد خیر واحد اعلا و قدس صعود و نزول و سرانجام مقارنت ذاتی و مداوم کمال و زیبایی به تعبیر ابن‌سینا از کمال رسید و که آن را از سلطه ملازمت با خیر بدر آورده و به: اعتدال، حد و ترتیب رسیدن تعبیر کرده است که مطابق آن تعریف ارسطویی- ابن سینایی زیبایی؛ رسیدن چیزی به اعتدال خواهد بود.

   AWT IMAGE

     وی با بیان آراء فیلسوفانی از بومگارتن و کانت تا آلبرت کبیر اینگونه سخنان خود را جمع‌بندی کرد: در متافیزیک زیبایی ابن‌سینا و در این تلقی وجودی چیزی زیباست که به کمال خود دست یافته باشد و باید لزوماً چیزی از سنخ وجود و کمال باشد تا دریافت زیبایی برای شما ایجاد کند و از مجموعه معیارهای برشمرده برای این زیبایی‌شناسی می توان به نظریه‌ای برای تحلیل هنر اسلامی به دست داد که عبارتست از: نظم، ترتیب، تعین، اعتدال و درخشندگی.

    گفتنی است نشست‌های پژوهشی تخصصی این مجموعه با حضور صاحب‌نظران و کارشناسان هنری همچنان میزبان علاقه‌مندان مباحث تحلیلی هنر خواهد بود.

دفعات مشاهده: 4705 بار   |   دفعات چاپ: 535 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش کارگاه تخصصی «موزه و کارکردهای اجتماعی» ::

 کارگاه تخصصی «موزه و کارکردهای اجتماعی» در پژوهشکده هنر برگزار شد

   

AWT IMAGE

   

پژوهشکده هنر در ادامه نشست‌های تخصصی- پژوهشی خود عصر روز دوشنبه 9 آذرماه کارگاه یک روزه «موزه و کارکردهای اجتماعی» را با حضور علاقه‌مندان برگزار کرد. در این نشست، میثم رضایی تاریخچه موزه از منظر کارکردهای جمعی آن را بررسی کرد و لیلا حقیقت‌جو از کارکردهای مختلف موزه در دنیای امروز سخن گفت.

   

    اولین سخنران این کارگاه، میثم رضایی مدرس، پژوهشگر هنری و موزه‌دار کتابخانه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی بود که مبحث خود را با تعریف از موزه آغاز کرد: موزه‌ها مؤسساتی هستند در خدمت جامعه و این در دسترس همگان بودن یا ماهیت قابل دسترس عموم بودن در موزه‌هاست که باعث پیدایی و شکل‌گیری آنها شده و مفهوم امروزین و فراگیر موزه را بوجود آورده که همان دسترسی همگانی به آثار، اشیاء و مجموعه‌هاست. اما به لحاظ تاریخی نیز نخستین موزه‌ها همواره با کارکرد اجتماعی ملازم بوده و در خدمت رشد و پیشرفت دانش و تمدن بشری بوده‌اند. وی آنگاه به ارائه یک تقسیم‌بندی تاریخی و ادواری از موزه‌ها پرداخت و از سیر تحول مفهوم و کارکرد موزه از دوران باستان، دوران رنسانس و موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی و اشرافی، دوران جدید و شکل‌گیری موزه‌های عمومی و سرانجام شکل امروزین موزه‌ها شامل موزه‌های محلی، موزه‌های زیست‌بوم (اکو موزه‌ها)، موزه‌های ملی و موزه‌های فراملی سخن گفت.

   

     این کارشناس امور موزه در ادامه با نمایش نمودار انواع موزه‌ها (به لحاظ کارکرد) و اسلاید موزه‌های منطقه‌ای و محلی شناخته شده و شاخص در جهان محور دیگر سخن را به شکل بیان در موزه‌ها (به لحاظ مستندنگاری و واقع‌نمایی یا نمایشی بودن) اختصاص داد و نقش اجتماعی موزه‌ها را در این محورها توضیح داد: 1- مقدس بودن موزه‌ها برای جامعه، 2- کارکرد کمک آموزشی موزه‌ها، 3- جهانی بودن دامنه فعالیت موزه‌ها، 4- کارکرد سیاسی فعالیت موزه‌ها، 5- کارکرد نگهداری، حفظ، نمایش و تفسیر گنجینه‌های جوامع بشری. رضایی در ادامه از نقش و تأثیرات اجتماعی موزه‌ها گفت و آنها را در 3 لایه و طبقه اجتماعی: افراد، خانواده و گروه‌های اجتماعی تحلیل کرد. وی در پایان گفتار خود تأثیر موزه ها را بر لایه اجتماعی اول (افراد): تأثیرگذاری در درک انسان‌ها از خود، کمک به بهبود سلامت جسم و روح و ایجاد تعادل و آرامش فردی، الهام بخش بودن و برانگیختن روح خلاق افراد جامعه، تقویت توانایی‌ها و کسب مهارت‌های فردی، درک از هویت فردی و ارتباط تعالی‌بخش و معنوی در بعد خانواده: تحکیم بنیان خانواده و شناخت عمیق‌تر مفهوم خانواده و خانه، انسجام، تداوم و انعطاف‌پذیری خانواده و سرانجام در بخش گروه‏های اجتماعی نقش موزه‌ها را: تأثیر در ایجاد، انسجام، همبستگی و پیوند گروه‌ها، منبع الهام‌بخشی و محل اجتماع و انگیزه دیدار و پیوند نزدیک‌تر این گروه‌ها عنوان کرد.

   

AWT IMAGE

            

     سخنران دوم و پایانی این کارگاه تخصصی خانم لیلا حقیقت‌جو مدرس و صاحب‌نظر موزه‌داری مباحث خود را با عنوان: موزه و کارکردهای مختلف آن در دنیای امروز ایراد کرد. وی سخن خود را ابتدا با سه پرسش محوری آغاز نمود: موزه چیست؟ چرا به موزه می‌رویم؟ موزه اساساً چه کارکردهایی دارد؟ و پاسخ پرسش نخست را اینگونه داد: در تعریف جهانی از موزه نهادی معرفی شده که یک مکان دائمی دارد. غیرانتفاعی است و در خدمت توسعه اجتماعی است و سه هدف را نیز دنبال می کند: آموزش، لذت و پژوهش. وی در ادامه مباحثی از قبیل چرایی بازدید از موزه‌ها، وظایف، دریافت‌ها و دلایل بازدیدکنندگان و مخاطبان را مطرح کرد و کارکردهای عمده موزه را در شش بخش: 1-آموزش، 2- هنری، 3- تفریحی و تفننی، 4- فرهنگی، 5- سیاسی و 6- اجتماعی برشمرد.

   

    این صاحبنظر و فعال حوزه موزه‌داری کشور با نقل قول از رنه مارکوزه که: موزه‌ها در جهان کنونی در حال تبدیل شدن به دنیایی در حال تحول که برای پژوهشگران و محققان حتی از کلاس درس و کتاب‌های تخصصی نیز ضروری‌تر و دارای قابلیت علمی  وسیعتر هستند. کارکرد فرهنگی موزه را: ارتباط گذشته و حال، همگانی کردن فرهنگ و هنر، کارکرد هنری موزه را: شکل‌گیری جنبش‌های هنری با نمایش آثار و تبدیل شدن به مکانی برای تجمع و تبادل‌نظر هنرمندان، کارکرد سیاسی موزه را: نفی خشونت، تلطیف فضای سیاسی، آشنایی با مذهب‌ها و ملیت‌ها، تغییر در رویکرد دولت‌ها (نظیر نمایشگاه امپراطوری فراموش شده در بریتیش میوزیوم لندن یا موزه‌های صلح تهران و هیروشیما و موزه حقوق بشر در کانادا) کارکرد اجتماعی موزه را: تقویت هویت ملی، آشتی فرهنگی، شکل‌گیری اکوموزه‌ها یا موزه‌های فضای باز به عنوان نمایش زندگی سیال مردم، توسعه پایدار، تأثیر در اقتصاد بومی، احیای آئین‌ها و پوشش‌ها و آداب و رسوم رو به زوال یا فراموش شده و حفظ سنت‌های کهن در خانه- موزه‌های محلی و بومی عنوان کرد و درباره هر یک توضیحاتی ارائه نمود. حقیقت‌جو سخن خود را با بیان کارکردهای موزه‌های قلمرو یا سرزمین به پایان برد و محورهایی چون معماری، خاطرات، بزرگان قوم، طبیعت، ساکنان بومی، مناظر طبیعی و دارائی‏های فرهنگی را در آن تشریح کرد.

   

     این کارگاه با پرسش و پاسخ حاضران با دو کارشناسی و صاحبنظر موزه‌داری که عمدتاً حول محور کارکرد موزه‌ها در ایران و شرایط کنونی موزه‌ها در اثرگذاری‌های اجتماعی، ارتباط با مخاطب عام و همراستایی موزه‌ها با تحولات جمعی، تعامل دین و هنر در موزه‌های ایران و مقایسه آن با جهان، مشکلات حوزه موزه‌داری و دلایل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن، چالش‌های مهم در مسیر توسعه موزه‌ها و تحقق اهداف آن در کشورمان بود پایان یافت.

   

     گفتنی است کارگاه ها و نشست های تخصصی پژوهشکده هنر با دعوت از صاحبنظران، استادان و چهره های صاحب نام هنری کشورمان در حوزه های متنوع هنرپژوهی میزبان عموم علاقه مندان، دانشجویان و مخاطبان مباحث تخصصی و پژوهشی هنر ایران و جهان خواهد بود. 

   

دفعات مشاهده: 4445 بار   |   دفعات چاپ: 337 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: کارگاه آموزشی «نماد​های قومی در خاور نزدیک باستان» ::
AWT IMAGE
           
پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر کارگاه​​ ​«نماد‌های قومی در خاور نزدیک باستان» را با حضور دکتر کامیار عبدی برگزار می کند. 
              
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر فرهنگستان هن​​ر، کمیته هنر پیش از اسلام گروه تاریخ هنر پژوهشکده هنر در نظر دارد کارگاه آموزشی «​نماد‌های قومی در خاور نزدیک باستان» را با حضور دکتر کامیار عبدی در روز چهارشنبه مورخ ۲۵ آذرماه از ساعت ۱۴ الی ۱۸ برگزار نماید. علاقه مندان جهت حضور در این کارگاه می توانند از روز یکشنبه مورخ ۲۲ لغایت سه شنبه ۲۴ آذرماه از ساعت ۹ الی ۱۴ با پژوهشکده هنر به شماره های ۹۲-۶۶۹۵۶۱۹۰ تماس حاصل نمایند.
                  
گفتنی است این کارگاه آموزشی در پژوهشکده هنر به آدرس تهران، خیابان ولیعصر(عج)، بالاتر از تقاطع امام خمینی (ره)، نبش کوچه شهید حسن سخنور، شماره ۲۹ برگزار خواهد شد.
دفعات مشاهده: 4245 بار   |   دفعات چاپ: 151 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «هنر معاصر ایران: ریشه‌ها و دیدگاه‌های نوین» ::

AWT IMAGE

                         

نشست نقد و بررسی کتاب «هنر معاصر ایران: ریشه‌ها و دیدگاه‌های نوین» نوشته حمید کشمیرشکن عصر شنبه 23 آبان با حضور حمید سوری، هلیا دارابی، جواد حسن‌جانی و نویسنده کتاب در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان برگزار شد.

                         

حمید سوری، پژوهشگر و مدرس تاریخ هنر در این نشست گفت: ما به شدت به یک سند مکتوب درباره هنر معاصر ایران که ریشه‌های آن را هم مورد توجه قرار بدهد، نیازمند بودیم که این کار به دست توانای حمید کشمیرشکن انجام شد. این کتاب را باید در بستر کلی‌تر فعالیت‌های کشمیرشکن دید. وی افزود: اگر کشمیرشکن نبود هنر معاصر ایران در وجه مکتوب کردن مسائل دچار نقصان اساسی بود. همچنین اگر مجموعه فعالیت‌ها و آثاری را که کشمیرشکن در این سال‌ها انجام داد و منتشر کرد، حذف کنیم، مکتوبات هنر معاصر ایران دچار نقصان جدی می‌شود. هنر معاصر ایران نیازمند مکتوبات پژوهشی بسیار است که متاسفانه هنوز به آن دست پیدا نکرده‌ایم.    سوری ادامه داد: پژوهش نیاز اساسی به تئوری و اطلاعات دارد. در کجا آرشیوی وجود دارد که پژوهشگر بتواند اطلاعات مورد نیاز خود را از آنجا گردآوری کند؟ در کجا اسنادی وجود دارد که پژوهشگر بتواند به راحتی از آنها به عنوان ماده پژوهشی مورد نیاز خود بهره ببرد؟ چه سرمشق و الگوهایی وجود دارد که پژوهشگر از آنها بهره ببرد؟           

                 

   AWT IMAGE

سوری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به کم‌توجهی به «تاریخ هنر» در نظام آکادمیک ایران، گفت: در جامعه امروز ما دانشکده‌های متعدد هنری وجود دارد، اما رشته‌ای به نام تاریخ هنر در این دانشکده‌ها طراحی نشده و درباره این حوزه مطالعاتی به اندازه کافی صحبت نمی‌شود. وی اضافه کرد: تاکنون صرفا تعدادی از نمونه‌ها و استثناها درباره تاریخ هنر ایران منتشر شده‌اند و ما سنت نگارشی در حوزه تاریخ نویسی هنر نداریم که در زمره فرهنگ ایرانی قرار گرفته باشد. در چنین فضایی نوشتن یک کتاب که به صورت جامعی بخواهد هنر معاصر ایران را مورد بررسی قرار بدهد هم نیازمند شجاعت است و هم نیازمند تلاش پیگیر چند ساله و چند دهه.

                    

سوری در ادامه با اشاره به اهمیت کتاب «هنر معاصر ایران: ریشه‌ها و دیدگاه‌های نوین» گفت: این کتاب می‌تواند به عنوان منبعی مهم درباره مسائل مهم هنر معاصر ایران مورد استفاده قرار گیرد. همچنین از دستاوردهای پژوهشی این کتاب نیز می‌توان در راستای تالیف کتاب‌های دیگری در این حوزه استفاده کرد. در این راستا فهرست منابع غنی که در انتهای کتاب است و آنچه را در طول متن نویسنده در نگارش از آن بهره برده، برای همه ما در فضاهای مختلف می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد. این کتاب نقطه عطفی برای مکتوبات هنر ایران است و می‌تواند نقطه شروع مهمی باشد برای پژوهش‌هایی دیگر درباره تاریخ هنر. سوری در بخش دیگری از سخنان خود به نقدهایش بر این کتاب نیز اشاره کرد: برای من جای پرسش است که چرا نویسنده در این کتاب از متدولوژی‌های مختلفی برای نگارش استفاده کرده است؟ چرا باید بخش‌های نخستین کتاب توصیفی و تاریخی باشند و بخش‌های دیگر گفتمان‌محور.

                        

وی اضافه کرد: زمانی که بخش قاجار و مدرن این کتاب را مطالعه می‌کنیم شاهد هستیم که بحث توصیفی و زبان قابل فهم است، اما وقتی به دوره معاصر می‌رسیم، در قسمت‌هایی که زمینه‌های تئوری مطرح می‌شوند زبان پیچیده و نقل قول‌ها بسیار است، ولی در بخش بررسی هنرمندان، متن روان و قابل فهم می‌شود. سوری درباره دیگر نقدهای خود گفت: در برخی قسمت‌های کتاب نیز اشکالات کوچکی به چشم می‌خورد، از جمله اینکه در جایی از کتاب از سیا ارمجانی، به عنوان معمار نام برده شده، در صورتی است که ایشان صرفا پژوهش‌هایی درباره هنر معماری ایرانی انجام داده‌اند و هنرمند معمار نیستند.

هلیا دارابی، نویسنده، پژوهشگر و مدرس تاریخ هنر نیز در این نشست گفت: کتاب «هنر معاصر ایران: ریشه‌ها و دیدگاه‌های نوین» نخستین پژوهش جدی و کاملی است که هنرهای مدرن و معاصر ایران را در بستر اصلی خود به طور کامل مورد توجه قرار می‌دهد.      وی افزود: نخستین بودن این پژوهش در زمان شروع نگارش این کتاب، مشکلات زیادی را برای نویسنده ایجاد کرده است. از جمله این مشکلات می‌توانم به درگیری‌های ذهنی درباره مسائلی چون انتخاب مباحث، انتخاب روش پژوهشی، چگونگی تدوین مطالب و... اشاره کنم. اساسا هنر مدرن و معاصر ایران با مقدار کافی منابع مکتوب مواجه نبوده و هنوز هم این معضل وجود دارد.    

                

                     AWT IMAGE

                    

دارابی ادامه داد: تا پیش از تلاش‌های آقای کشمیرشکن در دانشگاه‌های ایران و خارج به هنر ایران به ویژه هنر معاصر ایران اهمیت چندانی به عنوان یک موضوع مهم برای پژوهش داده نمی‌شد.      

                         

این منتقد همچنین با اشاره به مقاله محور بودن ساختار کتاب گفت: ساختار کتاب مقاله‌محور است؛ به عبارتی فصل‌های کتاب بر مبنای مقالاتی بوده که توسط خود نویسنده از پیش نوشته و منتشر شده بودند، شاید این دلیلی باشد بر نبود یک متدولوژی واحد برای نگارش این کتاب. باید بیان کنم که من با برخی اصطلاحات و مفاهیم این کتاب نیز مشکل دارم که از جمله آنها مفهوم «نو سنت گرایی» است. به نظرم این مفهوم باعث می‌شود تا ما در تقسیم‌بندی آثار برخی هنرمندان دچار مشکل بشویم.

            

حمید کشمیرشکن، نویسنده کتاب نیز در این نشست گفت: به دلیل اینکه سال‌هاست که در دانشکده‌های داخل و خارج ایران تدریس می‌کنم و در محافل هنری حضور دارم، ضرورت انتشار کتابی درباره تاریخ هنر معاصر ایران را برای طیف دانشگاهی و هنری داخل و خارج بسیار حس می‌کردم.     وی افزود: این کتاب در امتداد کار علمی پژوهشگرانی چون رویین پاکباز، جواد مجابی، کریم امامی و... قرار دارد که خود من از آنها بهره‌های بسیاری بردم. نقش این پژوهشگران را در تولید منابع حوزه هنرهای تجسمی ایران نمی‌توان به هیچ وجه نادیده گرفت. تمام آنها دین بزرگی بر گردن جامعه پژوهشی و هنری دارند و اگر کارهای پژوهشی این بزرگان نبود شاید کتاب من نیز به وجود نمی‌آمد.

                 

کشمیرشکن ادامه داد: هر پژوهش دانشگاهی دشواری‌های خاص خود را دارد، اما این دشواری‌ها در پژوهش درباره هنرهای تجسمی به مراتب بیشتر است. در این حوزه حتی یافتن برخی منابع و اسناد ساده برای ارجاعات تاریخی، بسیار سخت است. باید حتما اشاره کنم که این کتاب به صورت ناگهانی به این صورت به وجود نیامده است، بلکه برخی فصل‌ها پیشتر به صورت مقالات مجزایی نوشته و منتشر شده بودند که در این کتاب در کنار هم قرار گرفته انسجام یافته و گسترده‌تر شدند.

                    

کشمیرشکن در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به عنوان کتاب گفت: برای پیچیده نشدن ماجرا، به ناچار عنوان «هنر معاصر ایران» انتخاب شد، این در صورتی است که در این کتاب به هنر ایران در دوران‌های پیش از مدرن، مدرن و معاصر پرداخته شده است.    این پژوهشگر اضافه کرد: من در این کتاب به جریان‌هایی از هنر ایران پرداختم که به نحوی منعکس کننده جوانب اساسی و گفتمان‌های بنیادین فرهنگی و سیاسی در جامعه ایرانی بودند. مهم‌ترین نکته‌ای که سعی کردم در این کتاب به آن اشاره کنم این است که هنر معاصر ایران انعکاس جوانب مهمی از فرهنگ ایرانی است؛ به عبارتی بررسی زمینه‌های تاریخی، سیاسی و اجتماعی جامعه ایرانی و تاثیر آن بر هنر، خط مشی اصلی این کتاب بوده است.    

                 

                   AWT IMAGE

                     

کشمیرشکن در ادامه با اشاره به این نکته که تمام تلاشش را برای استفاده درست از مفاهیم و اصطلاحات به کار برده است، گفت: برخی واژگان و اصطلاحات از جمله «مدرنیسم پساانقلاب» برای نخستین بار در این کتاب شکل گرفته‌اند. باید اشاره کنم که من تمام تلاشم را به کار بردم تا واژه‌گزینی‌ها درست باشد و برخی مفاهیم رایج نیز از جمله مدرن، معاصر، هویت برساخته، جهانی سازی، یکسان سازی فرهنگی و... به طور صحیح به کار بروند.

                        

وی افزود: به عنوان مثال برای طرح مفاهیمی چون مدرن و معاصر، این مسائل نیز مطرح می‌شوند که مفاهیمی از این دست زمانی که در بستر هنر غیر غربی قرار  می‌گیرند، چه هویتی پیدا می‌کنند؟ یا درباره مدرنیسم غیرغربی این مسائل نیز بحث می‌شود که آیا مدرنیسم و مدرنیته در هنر جوامع غیرغربی به معنا و مفهوم اطلاق می‌شود یا صرفا یک مساله تاریخی است؟   

                            

 کشمیرشکن ادامه داد: یک فصل از کتاب را هم به هنر مهاجرت اختصاص داده‌ام. معضلی در اینجا وجود دارد که پژوهشگران غربی هنر ایران، آثار هنرمندان ایرانی مهاجرت کرده به کشورهای دیگر را هم در راستای هنرمندان داخلی بحث کرده‌اند، این در صورتی است که آثار آنها باید در بستر همان جامعه‌ای که زندگی می‌کنند، مورد بحث قرار گیرند و نمی‌توان آنها را با هنرمدان داخل همسان دانست.

                    

جواد حسنجانی نیز در این نشست گفت: «هنر معاصر ایران: ریشه‌ها و دیدگاه‌های نوین» نخستین کتابی است که درباره تاریخ هنر معاصر ایران صحبت می‌کند و همین مساله دلیل اهمیت بسیار این کتاب است.     

وی افزود: به دلیل گران بودن این کتاب و مشکل بودن تهیه آن برای دانشجویان ناشر تصمیم گرفته تا کتاب را با کمی تغییر در جنس کاغذ و... به صورت یک ورژن جدید و ارزان‌ برای دانشجویان منتشر کند.      

                               

چاپ نخست کتاب «هنر معاصر ایران: ریشه‌ها و دیدگاه‌های نوین» در تابستان امسال (1394) با شمارگان هزار و 400 نسخه، 408 صفحه و بهای 180 هزار تومان از سوی موسسه فرهنگی و پژوهشی چاپ و نشر نظر روانه کتابفروشی‌ها شده است. 

دفعات مشاهده: 4492 بار   |   دفعات چاپ: 185 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: گزارش نشست «هنر از دیدگاه علامه دکتر محمد اقبال لاهوری» ::

                             AWT IMAGE

                               

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده هنر، نشست «هنر از دیدگاه علامه دکتر محمد اقبال لاهوری» صبح روز جهارشنبه 27 آبان 1394 به مناسبت درگذشت دکتر جاوید اقبال فرزند علامه اقبال لاهوری، با سخنرانی دکتر سلیم مظهر، استاد دانشگاه شرق‌شناسی لاهور و عضو هیات تحریریه مجله «کیمیای هنر» در پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر برگزار شد. 
 
نامه‌هایی سرشار از اشتباه و اشعاری افسون‌گر

مظهر گفت: اقبال در هیچ‌کدام از نامه‌ها و نوشته‌های خود نتوانسته دستور زبان فارسی را به خوبی رعایت کند. به عنوان مثال وی دو نامه به زبان فارسی برای مرحوم سعید نفیسی در ایران نوشت که وقتی این دو نامه چاپ شد اشتباهات دستوری و ساختاری جمله در آنها زیاد بود. اما آنچه باعث سوال و تعجب خوانندگان شعر او می‌شود این است که علامه اقبال لاهوری چگونه توانسته است به این زیبایی به فارسی شعر بگوید، در حالی که این متفکر کمتر به زبان اردو شعر گفت. علامه در پاسخ به این سوال می‌گوید، اندیشه‌ها به زبان فارسی به من القا می‌شد و این رمز ماندگاری شعر اقبال است.
 
وی با بیان اینکه شعر و اندیشه اقبال سرشار از معجزه است اظهار کرد: این متفکر در سال 1904 برای دریافت درجه دکتری به مونیخ رفت و عنوان ارتقای روحانی در ایران (متافیزیک در ایران)» را به عنوان موضوع رساله خود انتخاب کرد زیرا به اعتقاد من اقبال به شعر و فلسفه ایران اشراف فراوان و درخوری داشت. نخستین کتاب اقبال که به نثر اردو از وی چاپ شد در زمینه اقتصاد است. وی در این کتاب نظریه اساسی در مورد اقتصاد را بیان می‌کند و اعتقاد دارد اقتصاد وابسته به فرهنگ و سیاست است. علاوه بر آن برخی خطبه‌های اقبال لاهوری که بیانگر افکار دینی و اسلامی وی است در سروده‌هایش به چشم می‌خورد. «اسرار خودی» از جمله  مجموعه سروده‌های وی است و امسال صدمین سال انتشار این مجموعه شعر به زبان فارسی از این متفکر پاکستانی است که در آن اندیشه اسلامی خود را پیش روی خوانندگان قرار داده است. 
 
از افکار افلاطون تا شعر اندیشه‌ورزانه

این شرق‌شناس پاکستانی ادامه داد: در نظرگاه اقبال لاهوری اهل‌بیت(ع) مانند حضرت علی(ع) دارای نیرویی روحانی و جسمانی‌ بودند زیرا وی اعتقاد دارد، مذهب و دین بدون نیرو ممکن نیست در عین حال اقبال لاهوری به این امر تاکید دارد که هنر اگر در خدمت بشر استفاده نشود منبع فایده نیست. اقبال لاهوری شاعری بود که اعتقاد داشت شعر مجرای ابلاغ اندیشه‌هایش به بشریت است تا آنها از طریق بنیان‌های فکری وی در اشعارش برعلیه باطل بستیزند و در برابر آن سرخم نکنند. 
 
مظهر، با بیان اینکه اقبال لاهوری در کتاب «اسرار خودی» اندیشه‌های افلاطون، فیلسوف یونانی را برای جامعه مسلمان مضر دانسته است گفت: اقبال، اعتقاد دارد افکار افلاطون، عمل‌گرایی را از جامعه مسلمان سلب می‌کند. برخی به اقبال لاهوری این خرده را می‌گرفتند که آنچه در شعر او به خوانندگان القا می‌شود دارای «صور خیال» اغراق شده است. اقبال نیز در پاسخ به این نقد گفت: آنچه در شعر من می‌‌خوانید به تمامی به من القا می‌شود. این القائات ممکن است در خواب نیز انجام گیرد.  اقبال همچنین اعتقاد داشت نیازهای اجتماع امروز تغییر کرده است و برخی مردم خود را مجتهد می‌دانند که این اجتهاد خطرناک است. جهان امروز نیازمند شخصیت‌هایی است که بتوانند شرایط اجتهاد را احراز کنند. 

                      

AWT IMAGE 

                                       

پرداخت اجاره‌بها به پسر؛ نمود اقتصاد عملی

این عضو هیات تحریریه مجله «کیمیای هنر» با اشاره به زندگی و سلوک جاوید اقبال، فرزند علامه اقبال لاهوری گفت: جاوید از مردم پاکستان می‌خواست در کنار مطالعه اشعار پدرش نثر وی را نیز مطالعه کنند. زیرا اقبال در کنار زبان اردو به زبان انگلیسی نیز خوب می‌نوشت و اندیشه‌های دینی و فلسفی خود را به خوبی بیان می‌کرد. یکی از سوالات اساسی اقبال این بود که آیا می‌توان با استفاده از اندیشه‌های دینی در دوران تکنولوژیکی کاری از پیش برد؟  جاوید اقبال نیز  کتابی با عنوان «زنده‌رود» درباره سیر و سلوک معنوی پدر خود نوشته که در 4 جلد ترجمه شده است. 
 
مظهر در ادامه به بیان وجوهی از زندگی شخصی اقبال لاهوری پرداخت و گفت: جاوید وقتی 13 ساله بود اقبال لاهوری را از دست داد وی در جایی گفته است پدرم منزلی در منطقه زندگی‌مان ساخت و سند آن خانه را به نام من کرد، هنگامی که من نوجوانی 10 تا 12 ساله بودم پدرم به دلیل زندگی در خانه‌ای که به نام من بود ماهیانه به من اجاره بها می‌پرداخت که این موضوع یکی از مظاهر اقتصاد عملی در نزد پدرم است. 
 
نشست «هنر از دیدگاه علامه دکتر اقبال لاهوری» با پرسش و پاسخ از سوی شرکت‌کندگان به پایان رسید.

دفعات مشاهده: 4374 بار   |   دفعات چاپ: 210 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
Kimiya-ye-Honar
Persian site map - English site map - Created in 0.096 seconds with 2288 queries by yektaweb 3445