:: دوره 10، شماره 38 - ( بهار 1400 ) ::
جلد 10 شماره 38 صفحات 42-25 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی ترامتنی شرح صحنه در نمایشنامه‌های تک‌پرده‌ای تنسی ویلیامز
مجید سرسنگی* ، فرناز تبریزی
چکیده:   (2337 مشاهده)
شرح صحنه، یکی از ویژگیهای منحصر به فرد درام است که از زمانهای دور تاکنون، اگر چه گاه به صورتی بسیار مختصر، همواره بخشی از متن نمایشی بوده است. توضیحات صحنه (یا به بیان مایکل ایزاکاروف، دیداسکالیا) در نمایشنامههای مدرن، کاربرد پیچیدهتری یافتهاند و علاوه بر ذکر نکات فنی، در خلق تصاویری غنیتر از شخصیتها و ویژگیهای آنها، انتقال بهتر و دقیقتر طرح داستانی، نشان دادن تحولات موجود در هر صحنه، و ...  به نمایشنامهنویس کمک میکنند. توضیحات صحنه، همچنین بدل به شگردهایی هنری شدهاند که وجود صحنه افزار، ژست و حرکت، موسیقی، و نورپردازهای نمادینتر را ایجاب میکنند.
امروزه، کارکرد شرح صحنه در متون نمایشی تا بدان جا متحول شده است که نمایشنامهنویسان، اغلب برای این بخش از نمایشنامه، ارزشی همسنگ دیالوگ قایل بوده، با همان تفصیل و جزئیات بدان میپردازند. از جمله نمایشنامهنویسان نوگرایی که به شکلی وسیع و متنوع از توضیحات صحنه برای ابلاغ پیام و دیدگاه خود به مخاطب استفاده میکرد و به رعایت دقیق این توضیحات در اجرای نمایشنامههای خود تأکید داشت، تنسی ویلیامز بود. او که علاوه بر نگارش آثار بلند، یکی از نویسندگان ماندگار و پرکار در ژانر نمایشنامه تکپردهای و کوتاه بود، در این نمایشنامهها نیز، همچون آثار بلند خویش، به توضیحات صحنه توجهی ویژه داشت و در نگارش آنها، از تجارب و اطلاعات هنری اش در سایر حوزهها (نقاشی، مجسمهسازی، موسیقی، عکاسی، و سینما) بهره میگرفت. مقاله حاضر در پی آن است تا شیوه استفاده تنسی ویلیامز از شرح صحنه را بر مبنای تحلیلی ترامتنی مورد بررسی قرار داده و چگونگی استفاده این نمایشنامهنویس را از شرح صحنه معرفی کند و از این طریق اهمیت استفاده از شرح صحنه را ـ که اغلب مورد غفلت نمایشنامهنویسان قرار میگیرد ـ مورد توجه و تأکید قرار دهد. 
واژه‌های کلیدی: شرح صحنه، تنسی ویلیامز، مایکل ایزاکاروف، ژرار ژنت، ترامتنیت
متن کامل [PDF 440 kb]   (895 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/7/28 | پذیرش: 1399/11/2
فهرست منابع
1. آستن، آلن؛ ساونا، جرج. (1388)، نشانه‌شناسی متن و اجرای تئاتری، ترجمه داود زینلو؛ زیر نظرفرزان سجودی، تهران: انتشارات سوره مهر.
2. الام، کر. (1386)، نشانه‌شناسی تئاتر و درام، ترجمه فرزان سجودی، تهران: نشر قطره.
3. آلن، گراهام. (1385)، بینامتنیت، ترجمه پیام پزدانجو، تهران: نشر مرکز.
4. براکت، اسکار. گ. (1375)، تاریخ تئاتر جهان، ترجمه هوشنگ آزادی ور، تهران: جلد 1 و 2 مروارید.
5. بکت، ساموئل. (1356)، نمایشنامه‌های بکت، ترجمه نجف دریابندری، تهران: جلد 2، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی.
6. داد، سیما. (1387)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: چ4 مروارید.
7. سبزیان، سعید؛ کزازی، میر جلال‌الدین. (1388)، فرهنگ نظریه و نقد ادبی، تهران: مروارید.
8. سخنور، جلال. (1385)، ساخت نمایش، تهران: رهنما.
9. اشتاین، جی ال. (1391)، تئاتر مدرن در نظریه و عمل، ترجمه مجید سرسنگی، تهران: انتشارات نیستان.
10. کهنمویی پور، ژاله؛ نسرین دخت خطاط؛ علی افخمی (1381)، فرهنگ توصیفی نقد ادبی (فرانسه- فارسی)، تهران: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
11. مکاریک، ایرنا ریما. (1383)، دانشنامه نظریه‌های ادبی معاصر، ترجمه مهران مهاجر، محمد نبوی، تهران: نشر آگه
12. Barker, Ellen (1996), "Stage Directions as Narrative: A Rhetorical Analysis of the Glass Menagerie", PhD Dissertation of Rhetoric and Composition, Georgia State University of Georgia
13. Boxill, Roger (1992), Tennessee Williams, MACMillan: London
14. Genette, Gerard (1977), Palimpsests, Trans. Channa Newman & Claude Doubinsky, Forworded by Gerald Prince), Nebraska: University of Nebraska Press
15. Genette, Gerard (1997), Paratexts: Tresholds of Interpretation (Trans. Jane E. Lewin) Cambridge: Cambridge University Press [DOI:10.1017/CBO9780511549373]
16. Issacharoff, Michael; Jones, Robin F (1988), Performing Texts, Pennsylvania: University of Pennsylvania Press [DOI:10.9783/9781512802870]
17. Issacharoff, Michael (1989), Discourse as Performance, California: Stanford University Press
18. Nelson, Erin (1999), "The Author's Voice Uncovered; Stage Directions in Modern English Drama" BA Dissertation of Theatre, University of Richmond, Virginia
19. Williams, Tennessee (1948), American Blues. Dramatists' Play Service: New York
20. Williams, Tennessee (1970), Dragon country, New Directions: New York
21. Williams, Tennessee (1945), 27 Wagons Full of Cotton and Other Plays, New Directions: New York
22. http://www.britannica.com
23. http://www.tennesseewilliamsstudies.org



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 10، شماره 38 - ( بهار 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها