fa پی‌جویی شکل‌گیری بصریت حرفهٔ عکاس در عهد قاجار تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; این مقاله به مطالعۀ موردیِ بازنمایی عکاس و ابزار او در نمونه‌های منتخب و قابل‌دسترسی از تصاویر پس از ورود عکاسی به ایران (نقاشی و عکس) متعلّق به حدود ۱۲۶۹&ndash;۱۳24 هـ. ق. می‌پردازد و تغییرات در چگونگی این بازنمایی را در نسبت با فرهنگمند شدن این حرفۀ نوین در ایران پی می‌جوید. بدین منظور مفهوم نظریِ بصریت (</span><span dir="LTR">visuality</span><span lang="FA">) را برای سامان‌بندیِ مشاهده و اندیشیدن در باب شکل‌گیری، تداوم و چگونگی بازنمایی حرفۀ عکاس در عهد قاجار به کار گرفته می‌شود. این مطالعه بخشی از پی‌جویی چگونگی تحول رژیم تماشا (</span><span dir="LTR">scopic regime</span><span lang="FA">) در دورۀ قاجار به‌واسطۀ ورود عکاسی را تشکیل می‌دهد. پی‌جویی شکل‌گیری و استقرار بصریت حرفۀ عکاس در دورۀ قاجار هدف مقالۀ حاضر است. روش تحقیق، توصیفی &ndash; تحلیلی، و تجزیه و تحلیل داده‌ها کیفی است و با بهره‌گیری از منابع متنی و بصریِ آرشیوی و کتابخانه‌ای و گفتمان نظری مرتبط با بصریت انجام شده است. با این فرض که ورود عکاسی به ایران در حکم تکنولوژیِ نوین خلق تصویر منجر به تحوّل و بازآرایی رژیم تماشا (کلّیتی متشکّل از بصریت‌های متعدّد) شده است، پژوهش حاضر به دنبال پاسخ این سؤال است که بصریت منسوب به حرفۀ عکاس چگونه نخست شکل گرفته و سپس چه تحوّلی را طی کرده است (با در نظر گرفتن عوامل دیگر دخیل در بصریت، یعنی سازوکارهای ذهنیِ تصوّر و عناصر افزوده به تصویر بیرونی مثل نوشته‌ها و توضیحات در صورت دسترس‌پذیری). دستاورد پژوهش حاکی از آن است که شکل‌گیری بصریت حرفۀ عکاس در دورۀ قاجار از دو مرحله گذر می‌کند: نخست تعامل مدیوم‌های نقاشی و عکاسی در چگونگی نمایش حرفۀ عکاس و درنتیجه، نطفه بستن بصریت این حرفه، و سپس استقرار بصریت حرفۀ عکاس از طریق بازاندیشی عمل عکس انداختن توسط حرفۀ عکاسی، یعنی عامل آن (عکاس) و ابزار آن (دوربین).</span><span dir="LTR"><span style="font-family:IRMitra"></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed">This study investigates the representation of the photographer&rsquo;s profession in paintings and photographs from Qajar Iran, tracing the evolution of this representation with regard to the new profession becoming cultural. The theoretical concept of visuality serves to frame the analysis of how the visual representation of the profession of photography emerged and was sustained and established. This study is part of a broader investigation into the transformation of the scopic regime in Qajar Iran prompted by the advent of photography. The main objective of this essay is to explore and trace the formation and establishment of the visuality pertaining to the photographer&rsquo;s profession. To this end, a descriptive-analytical methodology is implemented, engaging in qualitative analysis based on archival sources, digital collections, and the theoretical discourse on visuality. The hypothesis is that the advent and adoption of photography provoked transformation in the scopic regime&mdash;a comprehensive whole composed of multiple visualities&mdash;of the Qajar era. Focusing on the visuality of the photographer&rsquo;s profession, this research seeks to find and trace the way it emerged, developed and evolved (in view of the viewer&rsquo;s imagination and written inscriptions around the image as other factors in visuality). The findings reveal that the process in which the photographer&rsquo;s profession in Qajar Iran took shape unfolded in two successive stages: first, the interplay between painting and photography in displaying the photographer while working with the camera, through which the profession&rsquo;s visuality was loosely conceived; and second, the establishment of this visuality (mainly through a reflexive engagement of the profession with the act of capturing the photograph), wherein the profession became integrated into a more extensive network of visual culture.&nbsp; </span></span></span></span></div> بصریت, رژیم تماشا, عکاسی قاجار, حرفۀ عکاس, فرهنگ بصری Visuality, Scopic regime, Qajar, Photographer's profession, Visual culture, Painting, Photography 1 20 http://kimiahonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1660-2&slc_lang=fa&sid=1 Hasan Bolkhari Ghahi حسن بلخاری قهی hasan.bolkhari@ut.ac.ir 10031947532846008483 10031947532846008483 Yes University of Tehran Mohammad Sattari محمد ستاری sattari@ut.ac.ir 10031947532846008484 10031947532846008484 No University of Tehran Parisa Hakim Javadi پریسا حکیم جوادی parisa.hakim@gmail.com 10031947532846008485 10031947532846008485 No University of Tehran